fa تأثیرپذیری شاخص‌ سلامت آبخیز مبتنی بر شاخص SPI از طول دوره آماری تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:95%"><span style="tab-stops:right 82.8pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">رفتارسنجی سلامت حوزه آبخیز، دیدگاه جامعی از عوامل مؤثر در وضعیت حوزه آبخیز را فراهم می‌کند. پژوهش حاضر، تأثیر طول دوره آماری بر تغییرات شاخص‌ سلامت آبخیز مبتنی بر شاخص خشک‌سالی </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">(</span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">SPI</span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) در دوره آماری سال‌های 2021-1961 در ایستگاه‌های صحنه، کرمانشاه و هرسین در استان کرمانشاه با استفاده از چارچوب </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">R_elR_esV_ul</span></span></span></b><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> ارزیابی‌شده است. به همین‌ منظور شاخص‌های پایایی (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">R_el</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، تاب‌آوری (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">R_es</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)، آسیب‌پذیری (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">V_ul</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">) و متوسط سلامت آبخیز (</span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">R_elR_esV_ul</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">)</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:">در بازه‌های زمانی متفاوت در مدل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span bold="" new="" roman="" style="font-family:" times="">R_elR_esV_ul</span></span></span></b><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:"> محاسبه شد. مطابق نتایج، در دوره‌های زمانی 1961 تا 1980، 1981 تا 2000 و 2001 تا 2021 شاخص‌های سلامت آبخیز مقادیر متفاوتی داشته‌ ‌است. به‌طوری‌که با افزایش دوره آماری، شاخص‌های سلامت تغییرات متفاوتی داشته و در دوره‌های کوتاه‌مدت تغییرات شاخص‌ها نسبت به‌کل دوره بیش‌تر بوده ‌است. بیش‌ترین میزان تغییرات در 30 سال ابتدایی دوره آماری مشاهده و با افزایش طول دوره آماری تا انتهای دوره، میزان تغییرات این شاخص‌ها کم شد. بر این اساس 30 سال انتهایی دوره آماری، از نتایج مطلوب و قابل‌اعتمادی برای محاسبه شاخص‌های سلامت فعلی برخوردار است. ازاین‌رو با توجه به حجم زیاد محاسبات و هم‌چنین فقدان داده‌های اقلیمی و کاهش ایستگاه‌ها، استفاده از طول دوره آماری 30 ساله منتهی به مقطع زمانی موردمطالعه برای بررسی سلامت آبخیز پیشنهاد می‌شود.</span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:191.4pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Watershed health provides an integrated view of the factors influencing the watershed conditions. I</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">n the current study, the data length effect on changes in SPI-based watershed health index was evaluated using the R_elR_esV_ul framework for the period of 1961-2021 in Sahneh, Kermanshah, and Harsin stations in Kermanshah Province, Iran.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">For this purpose, reliability (R_el), resilience (R_es), vulnerability (V_ul) indicators, and mean watershed health (R_elR_esV_ul) were calculated in different periods.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">According to the results, watershed health indicators were different in 1961-1980, 1981-2000, and 2001-2021. In addition, with the increase in the length of the statistical period, health indicators had different changes, so that in short-term data, the changes of the indicators mentioned above were more than the whole period.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The maximum changes in the first 30 years of the statistical period, and with the increase in the length of the statistical period until the end of the period, changes decreased.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Accordingly, the last 30 years of the statistical period have reliable results in calculating health indicators.</span></span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Considering massive calculations, climatic data deficits, and limited stations while increasing the length of the statistical period, it is suggested to use the climatic data of the last 30 years to estimate watershed health.</span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; : ارزیابی سلامت آبخیز, تحلیل زمانی, خشک‌سالی, مدیریت حوزه‌های آبخیز Drought, Temporal analysis, Watershed health assessment, Watershed management. 52 61 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-24-9&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Hamidreza Sadeghi سیّد حمیدرضا صادقی sadeghi@modares.ac.ir 100319475328460016568 100319475328460016568 Yes Mahin Kalehoee مهین کله‌هوئی K.Mahin@modares.ac.ir 100319475328460016569 100319475328460016569 No Reza Chamani رضا چمنی Reza.chamani@modares.ac.ir 100319475328460016570 100319475328460016570 No Khadijeh Haji خدیجه حاجی khadijeh.haji@modares.ac.ir 100319475328460016571 100319475328460016571 No