fa مکان‌یابی پخش سیلاب با استفاده از ارزیابی چند معیاره مکانی (SMCE) مطالعه موردی: حوزه پدوا شهرستان بم تخصصي Special پژوهشي Research <p>چکیده پخش ‌سیلاب بر روی مخروط‌افکنه‌های واقع در دهانه‌ی خروجی آبراهه‌ها در حوزه‌های آبخیز مناطق خشک و نیمه‌خشک با هدف ذخیره سیلاب‌ها روشی مناسب جهت بهره‌برداری از آب خشکه‌رودها، رودخانه‌های فصلی و جریان مازاد رودخانه‌های دایمی می‌باشد. تعیین مکان مناسب برای پخش‌سیلاب و نفوذ دادن آن به داخل سفره‌های زیرزمینی آب، خود یکی از مهمترین مراحل انجام این گونه پروژه‌ها است. هدف از انجام این پژوهش مکان‌یابی پخش‌سیلاب در حوزه‌ آبخیز پدوا برای تقویت آب قنات‌ها، چاه‌ها و چشمه‌ها در مناطق خشک با فنون ارزیابی چند ‌معیاره مکانی برای مقابله با بحران خشکی و خشکسالی است. از این رو، حوزه‌ آبخیز. پدوا در غرب بم با مساحت 7692 هکتار انتخاب شد. دراین مطالعه عوامل مکانی اقتصادی همچون نزدیکی به جاده، گسل، قنات، چاه و رودخانه به همراه عوامل طبیعی: شیب، نفوذ‌پذیری، فرسایش و محدودیت‌های شیب، زمین شناسی، ژئومورفولوژی و کاربری اراضی، در مکان‌یابی با فنون جدید مورد تجزیه‌‌و‌‌تحلیل قرار گرفتند. به ‌طوریکه در روش ارزیابی چند ‌معیاره مکانی1(SMCE)، عوامل با استفاده از ارزش‌های فازی استانداردسازی شدند. وزن عوامل نیز با روش‌های مختلف از جمله رتبه‌بندی مشخص گردید. در مرحله‌ی بعد تلفیق لایه‌ها با طراحی درخت‌واره در نرم _افزارILWIS انجام شد که نتیجه‌ی آن، نقشه‌ی شاخص مرکب با ارزش‌های فازی (از صفر تا یک) بود. در نتیجه، منطقه‌ی مناسب پخش‌سیلاب با ارزش‌های نزدیک‌تر به یک، مساحتی معادل 5626.58 هکتار و 75.64 درصد از مساحت حوزه را شامل می‌شوند. برای ارزیابی این روش نقشه شاخص مرکب با نقشه طرح پخش‌سیلاب اجرا شده در منطقه قطع داده شد که این منطقه هم‌پوشانی مناسبی با منطقه‌ی اجرا شده‌ی طرح پخش‌سیلاب داشت، بنابراین کاربرد روش مزبور در تشخیص سریع و دقیق پخش‌سیلاب برای مناطق مشابه در کشور توصیه می‌گردد .</p> <p>Flood spreading on the conical sections that located at the existing openings flood way in the aquiferous area of dry and semi dry zone with purpose of savings floodwater is a suitable way for utility of dry waters rivers, seasoning river and extra flow of constant rivers. Identification of suitable location for flood spreading and penetrating it in the undergrounds water realm is one of the most important steps in these kinds&#39; projects. The purpose of this appeal is finding the location of flood spreading in the Padva aquiferous domain for reinforcement water subterranean canal, well and spring at the dry zone with the multi critical locationing evaluation techniques for overcoming with drought crisis. There for Padva aquiferous domain in the west Bam with 7692 hectare measurement was elected. In this research the location economics factor like vicinity to the rood, fault, subterranean canal, well and river with these factors are analyzed with new techniques: gradient, geology, geomorphology and lands efficiency, so that in the multi_critia location evaluation way, these factor with the phases value are standardized. Weight of factors is also identifying with various ways such as, ranking. At the next step combination of layers with designing of tree shaped was done in the ILWIS software and the result was: index plan combined with phase value from 0 to 1 as a result suitable area of flood spreading with the value around 1 is equivalent 5626/58 hectare and include 75/64 percent of domain measurement. For elevation this way, the index plan combined with design plan flood spreading carried out and gave in the cutting zone which this had suitable overlapping with carried out flood spreading plan, therefore the usage of above way for exact and fast identification of flood spreading for similar zone in the country is advised.</p> واژه های کلیدی: ارزیابی چند معیاره مکانی, پخش سیلاب, مکان یابی, چاه, چشمه, حوزه‌ی آبخیز Key words: Spatial Multi Criteria Evaluation, Flood spreading, Site Selection, Well, water 125 128 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-178-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Hassanzadeh Nafooti محمد حسن زاده نفوتی hasanzadeh.m@gmail.com 10031947532846008583 10031947532846008583 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی میبد ali akbar jamali علی اکبر جمالی jamhek@yahoo.com 10031947532846008584 10031947532846008584 No Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی میبد mojgan teimoory مژگان تیموری teimoory_65@yahoo.com 10031947532846008585 10031947532846008585 Yes Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی میبد