چشمههای کارستی خرمآباد، بخش عمدهای از منابع آب زیرزمینی منطقه را تأمین میکنند، اما گسترش شهری، تغییر کاربری اراضی، برداشت بیرویه و نوسانات اقلیمی، پایداری کمی و کیفی آنها را با چالش مواجه ساخته است. در این پژوهش، پنج چشمه شاخص (مطهری، کیو، گلستان، گرداب سنگی و گرداب دارایی) با رویکرد تلفیقی هیدرولوژیکی و اقتصادی تحلیل شده است. در این پژوهش، برای تحلیل روندهای هیدرولوژیکی از آزمون من کندال استفاده شده است، این روش به دلیل عدم وابستگی به فرضیات توزیع نرمال و توانایی شناسایی روندهای غیرخطی، ابزاری معتبر برای ارزیابی تغییرات زمانی است؛ وضعیت خشکسالی هیدرولوژیکی با شاخصهایSPI، SPEI، RDIو SDI ارزیابی شده است؛ و همچنین کیفیت آب با شاخص WQI و نمودارهای پایپر و شولر تعیین شده است. بخش ارزشگذاری اقتصادی با بهکارگیری روش ارزشگذاری مشروط (CVM) و مدل لاجیت در نرمافزار EViews13 انجام پذیرفته است. دادههای حاصل از پرسشنامه و مصاحبه حضوری با ۱۰۰ نفر از ساکنان شهر خرمآباد نیز در نرمافزارهای SPSS و اکسل مورد تحلیل آماری قرار گرفته است. نتایج نشان میدهد کهدبی چشمهها دارای روند کاهشی معنادار است(594/3- = Z). همچنین چشمهها حساسیت بالایی به دورههای خشکسالی دارند و شدت این تأثیر در چشمههای مختلف متفاوت میباشد. کیفیت آب همه چشمهها نیز در طبقه «بسیار خوب» قرار گرفته است. درنهایت میانگین تمایل به پرداخت (WTP) برای کارکرد غیراستفادهای چشمهها، ۸۵ هزار تومان به ازای هر مترمکعب آب برآورد شده است. جوانان و استفادهکنندگان مستقیم بیشترین تمایل به مشارکت مالی را نشان دادند، اما درآمد بالاتر با کاهش این تمایل همراه بوده است. تحصیلات و آگاهی محیط زیستی تأثیر مثبت و معناداری بر تمایل به پرداخت داشته است که نقش کلیدی آموزش هدفمند را تأیید میکند.درنهایت، مدیریت پایدار چشمههای خرمآباد نیازمند رویکردی تلفیقی شامل پایش علمی، تحلیل هیدرولوژیکی، سیاستگذاری اقتصادی و مشارکت اجتماعی است
