:: دوره 13، شماره 46 - ( 7-1398 ) ::
جلد 13 شماره 46 صفحات 61-52 برگشت به فهرست نسخه ها
بررسی سناریوهای مدیریتی برای احیای آبخوان با استفاده از مدل‌سازی ریاضی( مطالعه موردی: آبخوان ابرکوه)
ساناز پورفلاح، محمدرضا اختصاصی* ، حسین ملکی‌ نژاد ، فاطمه برزگری
چکیده:   (5098 مشاهده)
در بسیاری از کشورهای خشک از جمله ایران، ذخایر آب زیرزمینی اصلی‏ترین منبع تأمین آب است. افزایش بی‏رویه‏ی جمعیت، محدودیت منابع آبهای سطحی و بهره ‏برداری بیش از اندازه از آبخوان‏ ها سبب افت شدید سطح آب زیرزمینی در بسیاری از دشت‏ های کشور شده است. لازمه مدیریت این وضعیت شناخت کامل آبخوان و میزان تغذیه و حجم آب قابل برداشت میباشد. در تحقیق حاضر آبخوان دشت ابرکوه به کمک مدل ریاضی  Modflowدر یک دوره سه ساله( سال 1392 الی 1395) با 36 گام زمانی شبیه‏ سازی و مدل در دو حالت پایدار و ناپایدار واسنجی شد. سپس، مدل در یک دوره 36 ماهه (مهر 1388 تا مهر 1391) مورد صحت‏سنجی قرار گرفت. مقادیر جذر میانگین مربعات در دو دوره واسنجی و صحت‏سنجی به ترتیب 042/1 و 10/1 بدست آمد. بعد از اطمینان از دقت مدل، سناریوهای مختلف مدیریتی بررسی گردید.  نتایج نشان داد ادامه روند کنونی برداشت  منابع آب زیرزمینی، منجر به افت متوسط سالانه 5/1 متر تراز سطح خواهد شد. برای کنترل این بحران، سناریوهای مدیریتی منتج از تغییر روش های آبیاری و الگوی کاشت و استفاده از روشهای کاهش تبخیر تعیین گردید. تمام سناریوهای اعمال شده به مدل نتایج قابل قبول در جهت مدیریت و بهبود شرایط آبخوان زیرزمینی دشت ابرکوه را نشان دادند. بنابراین پیشنهاد می‏شود با مدیریت بخش کشاورزی دشت ابرکوه به واسطه ‏ی تغییر الگوی کشت به محصولات با نیاز آبی کمتر و تغییر سیستم آبیاری از سنتی به سیستم‏های نوین وضعیت آینده آبخوان را بهبود بخشید.
 
واژه‌های کلیدی: آب زیرزمینی، کاهش مصرف آب، مدیریت بهره‌برداری، دشت ابرکوه، Modflow
متن کامل [PDF 735 kb]   (42 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/2/15 | ویرایش نهایی: 1398/8/13 | پذیرش: 1397/9/1 | انتشار: 1398/8/13 | انتشار الکترونیک: 1398/8/13


XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 13، شماره 46 - ( 7-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها