fa الگوی رسوبگذاری و فرسایش در دماغه آبشکن‌های واقع در سیلاب‌دشت رودخانه تخصصي Special پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="2">  منابع­طبیعی از جمله جنگل، مرتع، خاک، آب و روی هم رفته عناصر اکوسیستم­ها به عنوان بستر حیات طبیعی و اقتصادی هر کشور به شمار می­آیند و به دلیل این که رودخانه­ها نیز یکی از اجزاء منابع آبی محسوب می­شوند، حفاظت و بهره­برداری بهینه از آنها و همچنین حراست از بستر و حریم آنها ضروری است. رودخانه در ضمن حرکت خود باعث فرسایش بستر و کناره­ها می‌شود . بدین منظور یکی از سازه­های جلوگیری از آبشستگی کناره­ها، آب­شکن می­باشد که وظیفه­ی اصلی این سازه­ها حفاظت از کناره­های رودخانه است. طول آب­شکن از پارامترهای مهم در کنترل آب­شستگی و محافظت از کناره است و پایداری آب­شکن در اثر آب­شستگی هنگام برخورد جریان به ویژه نوک­آبشکن دارای اهمیتی فراوان است. با توجه به این که سیلابدشت در شرایط عادی خشک بوده و در مواقع سیلابی مستغرق است، رسوبگذاری و فرسایش آن نیز در اندرکنش با کانال اصلی دارای اهمیت می­باشد. بدین منظور برای بررسی رفتار آب­شکن و اثر شکل دماغه آن با مدل­سازی فیزیکی؛ از سه شکل آب­شکن در سیلابدشت و با طول­های 10 و 20 سانتی ­ متر؛ در یک سمت کانال مرکب؛ طراحی و آزمایش شد. نتایج نشانگر آن است که در یک دبی ثابت؛ آبشستگی در دماغه مستطیلی نسبت به آبشستگی دماغه دایره­ای شکل 26 درصد بیشتر است. همچنین افزایش 8 درصدی دبی در کانال مرکب، میزان بیشینه­ی عمق آبشستگی 5/17تا 23 درصد در دبی­ها وطول­های گوناگون ­آبشکن افزایش می­یابد. </font></font></p> <font face="Times New Roman"><p align="left">Soil erosion and its associated impacts, is one of the most important of today's environmental problems</p><p align="left">because, agricultural land is seriously degraded. Erosion is the removal of solids in the natural environment.</p><p align="left">Water is the most important erosion agent and erodes most commonly as running water in streams</p><p align="left">and rivers. Also when flow speed in rivers is halted, the river deposits its sediments and may cause some</p><p align="left">problems. In rivers with flood plain, the erosion happens when the flow contact strongly to bank of river.</p><p align="left">To prevent these, spur dikes have been widely used to protect eroding stream banks and causing sedimentation</p><p align="left">to change the flow direction away from river banks to the river center. However, much is yet to be</p><p align="left">researched about the influence and effects of spur dikes during large amount of flow (floods). For these</p><p align="left">reasons some experimental tests are designed to predict the behavior and influence of length and shape of</p><p align="left">spur dikes. In this paper the result of scour at spur dikes ending, which are installed in floodplain in a series</p><p align="left">as single side of flood plain with the length of 10 and 20 centimeters of spur dikes. The scour and sedimentation</p><p align="left">pattern and also maximum scouring at the end of spur dikes are measured and the experimental</p><p>results are analyzed and discussed.</p></font> فرسایش، دیواره رودخانه، سیلابدشت، آب‌شکن، رسوبگذاری و آب‌شستگی. Scour, Erosion, Sedimentation, Flood Plain, Spur Dikes and River Bank. 49 58 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-45&slc_lang=fa&sid=1 babak Aminnejad بابک امین نژاد babak1409@yahoo.com 1003194753284600356 1003194753284600356 Yes Islamic Azad University, Iran دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران mojtaba Saneie مجتبی صانعی 1003194753284600357 1003194753284600357 No Conservation and Watershed Management Research Center, Tehran, Iran مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری کشور said reza Sabbagh Yazdi سید رضا صباغ یزدی 1003194753284600358 1003194753284600358 No K.N. Toosi University of Technology, دانشگاه صنعتی خواجه نصیر طوسی naser Talebbeydokhti ناصر طالب بیدختی 1003194753284600359 1003194753284600359 No Shiraz university دانشگاه شیراز