fa بررسی هیدرولیک جریان در پروژه‌ی پخش سیلاب کوثر به منظور تعیین فاصله‌ی بین کانال‌های پخش تخصصي Special پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="2">  یکی از نیازهای اساسی در طراحی پروژه­های پخش سیلاب بررسی هیدرولیک جریان و ارایه­ی راهکار تعیین فاصله­ی کانال­های پخش در شرایط محیطی گوناگون است. نقش این کانال­ها کاهش قدرت کنشی جریان سطحی بوده و فاصله­ی بین آن­ها باید به گونه­ای طراحی شود که پیش از رسیدن مقادیر تنش برشی و سرعت جریان به آستانه­ی فرسایش، به وسیله­ی خاکریز پایین دست کاهش یابد. از سوی دیگر در پروژه­های پخش سیلاب پارامترهای محیطی گوناگونی نظیر شیب اراضی، بافت خاک، پوشش گیاهی و مقاومت برشی سطح خاک بر هیدرولیک جریان موثر بوده و لازم است با مراجعه به طبیعت و شبیه­سازی جریان سطحی تاثیر پارامترهای محیطی را به گونه­ی واقعی بررسی نمود. هدف از این پژوهش بررسی هیدرولیک جریان در پروژه­های پخش سیلاب و تعیین فاصله­ی مناسب بین کانال­های پخش در شرایط محیطی یکی از عرصه­های مهم پخش سیلاب در گربایگان فسا بوده است. در این پژوهش از یک دستگاه فلوم صحرایی از جنس آهن سیاه به طول 120 متر، عرض 4/0 متر و ارتفاع دیواره­ها 25/0 متر استفاده شد و با شبیه­سازی جریان سطحی به ارتفاع 1/0 متر پارامترهای شدت جریان جاری در فلوم و عمق متوسط جریان در مقاطع عرضی متوالی به گونه­ی مستقیم اندازه­گیری شده و سایر پارامترها از جمله میانگین سرعت جریان، تنش برشی جریان، عدد فرود و عدد رینولدز با استفاده از معادله­های موجود محاسبه شده­اند. نتایج این پژوهش نشان می­دهد، پارامترهای هیدرولیکی جریان نظیر سرعت متوسط و تنش برشی جریان در امتداد شیب اراضی افزایش می­یابد. نمودار تغییرات این پارامترها در طول بستر فلوم خطی و یکنواخت نبوده بلکه متناسب با مقاومت برشی سطح خاک تغییر کرده است. نوع و شکل جریان اغلب متلاطم و زیر بحرانی بوده و تنها در انتهای بستر فلوم که سرعت جریان افزایش می­یابد، جریان فرا بحرانی شده و شرایط به تدریج برای شروع فرسایش فراهم می­شود. در این پژوهش تنش برشی بیشینه در فاصله­ی حدود 75 متری از ابتدای فلوم تشکیل شده است و اگر تنش برشی جریان به عنوان پارامتر فرسایندگی جریان فرض شود، پیشنهاد می­شود این طول به عنوان فاصله­ی بین کانال­های پخش در ایستگاه کوثر در نظر گرفته شود. </font></font></p> <font face="TimesNewRomanPSMT"><p align="left">Hydraulic study and design of the distance between spreading channels, is a basic requirement in flood</p><p align="left">water spreading projects. Spreading channels decrease stream power and their distance should be designed</p><p align="left">so that it could decrease the hydraulic parameters before reaching the threshold value. In the other hand,</p><p align="left">different environmental parameters including topography and slope, soil texture, vegetation cover and flow</p><p align="left">resistance affect the hydraulic characteristic of the flood water spreading. So it is necessary to investigate</p><p align="left">the effect of environmental parameters according to natural condition and simulation of overland flow.</p><p align="left">This study was done in the Gareh Bygone plain, in the south of Fasa city.</p><p align="left">An open hydraulic flume with 120 m length, 0.4 m width and 0.25 m height was used to simulate concentrated</p><p align="left">overland flow with 0.1 m depth. Three experiments were examined and for each experiment, discharge</p><p align="left">and mean flow depth were measured directly and other parameters such as mean velocity, shear</p><p align="left">stress, Froude number and Reynolds number were calculated. Results of this study show that, hydraulic</p><p align="left">parameters such as velocity and shear stress were increased with flow length. These increasing trends were</p><p align="left">not linear and uniform. They changed according to the flow resistance. Flow was turbulent and subcritical</p><p align="left">moreover and became super critical at the end of flume, that velocity was increased and erosion initiated.</p><p align="left">In this study maximum shear stress was measured at the 75m from beginning of the flume and if we</p><p align="left">consider that shear stress is stream power for erosion, so that 75 m is suggested as the best distance between</p><p>channel spreading in the Kowsar station.</p></font> پخش سیلاب، بررسی هیدرولیک جریان، فلوم صحرایی، ایستگاه تحقیقاتی کوثر و فاصله‌ی بین کانال‌های پخش Flood Water Spreading, Hydraulic Flow Investigation, The Khosar Research Station,Field Flume and Spreading Channel Distances. 1 6 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-48&slc_lang=fa&sid=1 abdol ali Adelpour عبدالعلی عادلپور ali-adelpoure@yahoo.com 1003194753284600366 1003194753284600366 Yes Fars Research Center for Agriculture and Natural Resources مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس majid Soufi مجید صوفی 1003194753284600367 1003194753284600367 No Fars Research Center for Agriculture and Natural Resources مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی فارس