fa ارزیابی پایداری منابع آب زیرزمینی با استفاده از شاخص های بهره برداری آب و کمبود آب سبز تخصصي Special پژوهشي Research <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">پایداری منابع آب زیرزمینی به&shy; معنای تضمین دردسترس بودن دائمی خدمات ضروری آب زیرزمینی برای مدت نامحدود است. هدف از این تحقیق، بررسی وضعیت پایداری منابع آب زیرزمینی دشت ممنوعه بهشهر- بندرگز از طریق مقایسه دو شاخص بهره &shy;برداری آب و کمبود آب سبز است. در ابتدا شاخص کمبود آب سبز براساس مفهوم ردپای آب، به &shy;عنوان نسبت بین ردپای آب سبز به آب سبزِ قابل&shy; دسترس محاسبه شد. شاخص بهره&shy;برداری آب نیز با توجه به متوسط بلندمدت منابع آب شیرین سالانه براساس مؤلفه&shy; های تخلیه چاه و قنات، تغذیه کل و آب برگشتی به &shy;دست آمد.</span></span></span></b> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">سپس مقدار هریک از شاخص &shy;ها در الگوهای کشت (گندم بهاره و برنج) طی یک&shy;دوره 33&shy;ساله (61-94) محاسبه شدند. شاخص کمبود آب سبز برای گندم بهاره و برنج به&shy; ترتیب 68 /2 و 54 /2 برآورد شد. شاخص بهره &shy;برداری آب نیز برای دو الگوی کشت&nbsp; به &shy;ترتیب 18 و&nbsp; &nbsp; &nbsp;8 /17 درصد محاسبه شد. افزایش تبخیر تعرق در کشت گندم بهاره سبب کاهش محتوای آبِ خاک و درنهایت منجر به ناپایداری بیش‌ازحد منابع آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه شد. براساس نتایج، استفاده از شاخص بهره &shy;برداری آب در مقایسه با شاخص کمبود آب سبز ارتقای پایداری منابع آب زیرزمینی دشت بهشهر- بندرگز را نشان داد</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">.</span></span></span></b> <span style="font-size:12.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Sustainability of groundwater resources means ensuring the permanent availability of essential groundwater services for a long-time. This research was conducted to investigate the sustainability of groundwater resources in the prohibited plain of Behshahr- Bandar-e-Gaz by using water expoliation and green water scarcity indices. Initially, the green water deficit index was calculated based on the concept of water footprint. The water exploitation index was obtained according to the long-term average of annual fresh water resources based on the components of well and qanat discharge, total recharge and return flow. The indices were calculated for the common cropping pattern of the region (spring wheat and rice) for a 33-year period (1982- 2015). The green water deficit index was 2.68 and 2.54 for spring wheat and rice cropping system, respectively. Also, the water exploitation index was 18 percent and 17.8 percent, respectively. Increase in evapotranspiration under spring wheat cropping reduced soil water content and ultimately led to excessive instability of groundwater resources in the study area. Based on the results, the use of water expoliation index can improve the sustainability of groundwater resources in Behshahr Bandar-e-Gaz plain rather than the green water scarcity index.</span></span></span></span> تغذیه, تبخیر-تعرق, دشت بهشهر-بندرگز, ردپای آب, هارگریوز Recharge, Evapotranspiration, Behshahr- Bandar-e-Gaz plain, Water footprint, Hargreaves 23 31 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-51-1&slc_lang=fa&sid=1 behrooz mohseni بهروز محسنی mohseni.b2019@pnu.ac.ir 100319475328460016033 100319475328460016033 No Ph.D. Student in Department of Watershed Management Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری، ایران. mahmood habibnejhad محمود حبیب نژاد روشن roshanbah@yahoo.com 100319475328460016034 100319475328460016034 Yes Professors, Department of Watershed Management Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. استاد گروه علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری، ایران. kaka shahedi کاکا شاهدی k.shahedi@sanru.ac.ir 100319475328460016035 100319475328460016035 No Associate Professors, Department of Watershed Management Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع-طبیعی ساری، ایران. abdullah darzi عبداله درزی نفت چالی abdullahdarzi@yahoo.com 100319475328460016036 100319475328460016036 No Associate Professors, Department of Water Engineering, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University, Sari, Iran. دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی ساری، ایران.