fa تأثیرپذیری متغیرهای رژیم جریان از تغییرات مؤلفه‌های اقلیمی بارش و دما در برخی از رودخانه‌های دامنه کوهستان سبلان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">مدیریت منابع آب نیازمند لحاظ تغییرات مؤلفه‌های اقلیمی است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیرپذیری متغیرهای جریان پرآبی و کم‌آبی از تغییرات بارش و دما در رودخانه‌های دامنه سبلان اردبیل صورت گرفت. تأثیرپذیری دبی جریان از مؤلفه‌های اقلیمی ارزیابی شد، توسط نرم‌افزار </span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Change Point Analysis</span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">، داده‌های بارش و دما از نظر وجود وقوع روند معنادار آزمون شد. سال‌های تغییر روند بارش و دما به‌عنوان مبنا انتخاب و بر این اساس داده‌های دبی متناظر به دوره‌های قبل و بعد از تغییر متغیرهای اقلیمی تقسیم شد. برای هر دو دوره، 41 شاخص‌ پرآبی و کم‌آبی با نرم‌افزار </span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">RAP</span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">محاسبه شد. </span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">بر اساس نتایج در ایستگاه‌های لای، نیر و پل‌سلطانی آماره بیشینه دبی جریان در دوره بعد از تغییر در مؤلفه‌های اقلیمی روند کاهشی داشته است. روند میانگین مقدار نوسانات افزایشی در اکثر ایستگاه‌ها کاهشی بوده است. شاخص تعداد روزهای صفر جریان در ایستگاه‌های اهل‌ایمان و پل‌سلطانی در دوره بعد از اثر به ترتیب 201 و 947 درصد افزایش داشته است. مقادیر میانگین بیشینه متحرک 3 روزه در ایستگاه‌های آب‌سنجی اهل‌ایمان، نیر، پل‌سلطانی و یلادرق به ترتیب 53/29، 58/45، 24/35 و 42/39 درصد کاهش داشته است.</span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt">درمجموع نتایج نشان می‌دهد که رژیم هیدرولوژی رودخانه‌ها تحت تأثیر مؤلفه‌های بارش و دما دچار تغییر شده است.<span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Water resources management needs to consider the effects of climate change on its main hydrologic cycle components. Therefore, the present study was conducted to analyze the impact of high and low flow variables from rainfall and temperature changes in the rivers of Sabalan in Ardabil Province. The rainfall and temperature gauge stations corresponding to hydrometric stations were selected. Then, the dependency of discharge and climatic components were examined during 1969 to 2019. The Change Point Analysis was used to test the significant changes in rainfall and temperature time series. Then, the discharge data were divided into periods before and after the change of climatic variables. For both periods, 41 variables of high and low indicators were calculated using RAP software. Based on the results in Lay, Nir and Pol-e-Soltani stations, the maximum flow discharge in the period after the change in climatic components has a decreasing trend compared to the before period. The trend of the average value of rising rate in most stations was decreasing. The number of zero days in Ahl-e-Iman and Pol-e-Soltani stations has increased by 201 and 947 percent in the post-effect period, respectively. The mean values ​​of the 3-day moving maximum in Ahl-e-Iman, Nir, Pol-e-Soltani and Viladaraq hydrometer stations decreased by 29.53%, 45.58%, 35.24% and 39.42%, respectively. In conclusion, the hydrological behavior of the stations has changed under the influence of precipitation and temperature components</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:14.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:">.</span></span><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span></div> <br> <strong><span dir="RTL"></span></strong> تداوم جریان, شاخص‌های کمینه جریان, شاخص‌های هیدرولوژیک جریان, مؤلفه‌های جریان محیط‌زیستی, نوسانان جریان Flow duration, Low flow indicators, Hydrological indicators, Environmental flow components, Rate of rise. 11 22 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-88-1&slc_lang=fa&sid=1 Fariba Esfandyari Darabad فریبا اسفندیاری درآباد Esfandyari@uma.ac.ir 100319475328460017584 100319475328460017584 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Raoof mostafazadeh رئوف مصطفی‌زاده raoofmostafazadeh@uma.ac.ir 100319475328460017585 100319475328460017585 Yes University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Maasoomeh Gholizadeh Aghbelagh معصومه قلی‌زاده آقبلاغ Golizadeh masomeh3@gmail.com 100319475328460017586 100319475328460017586 No University of Mohaghegh Ardabili دانشگاه محقق اردبیلی Ali Nasiri Khiavi علی نصیری خیاوی ali.nasirikhiavi@modares.ac.ir 100319475328460017587 100319475328460017587 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Mehriar Alimohammadi مهریار علیمحمدی mhyar_alimohammadi@yahoo.com 100319475328460017588 100319475328460017588 No Imam Khomeini Marine Sciences University دانشگاه علوم دریایی امام خمینی