fa ارزیابی اثرات مواد شیمیایی کاهش تبخیر در سطوح آزمایشگاهی بر میزان کیفیت آب (مطالعه موردی مناطق نیمه‌خشک کوهستانی) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">تبخیر یکی از دلایل عمده&shy; هدررفت آب و فشار به منابع آب محسوب می&shy;شود که تلاش برای کاهش میزان آن تحت شرایط مختلف در کنار ارائه&shy; راهکارهای عملی و بررسی تأثیر این روش&shy;ها بر کیفیت آب، حائز اهمیت است</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">.</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> در این راستا منطقه مورد تحقیق محدوده&shy;ای از حوضه آبخیز چم انجیر در شهرستان خرم آباد لرستان انتخاب شد. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">در پژوهش حاضر که با هدف </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">ارزیابی اثرات شیمیایی کاهش تبخیر بر میزان کیفیت آب </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">از الکل&shy;های چرب (ترکیب هگزادکانول و اکتادکانول) در تشتک‌های تبخیر کلاس </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">A</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> در قالب سری زمانی 10 ساعت روزانه به مدت 2 ماه از 1/5/1400 تا 30/6/1400 انجام شد. همچنین تغییرات پارامترهای کیفی آب شامل اسیدیته (</span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">pH</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">)، هدایت الکتریکی </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">(EC)</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">،</span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">غلظت اکسیژن محلول به صورت روزانه از عمق 10 سانتی‌متری در طول دوره آماری مذکور مورد بررسی قرار گرفت. مقادیر تبخیر اندازه‌گیری شده در نرم&shy;افزار </span></span></b><b><span dir="LTR" lang="EN-NZ" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">SPSS</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> مورد تحلیل قرار گرفت. نسبت پراش این آزمون در سطح 5 درصد به لحاظ تغییرات میزان تبخیر و دما اختلاف معناداری داشتند. نتایج به دست آمده نشان داد تبخیر تجمعی در بازه دو ماهه در تشتک شاهد 537 میلی‌متر و تشتک دارای ترکیب مونولایر با 398 میلی‌متر، در حدود 27 درصد از میزان تبخیر را کاهش می&shy;دهد. برای تجزیه و تحلیل داده&shy;های حاصل از نمونه‌برداری پارامترهای کیفیت شیمیایی آب از آزمون </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">انحراف واریانس یک سویه با آزمون میانگین توکی و دانکن در سطح احتمال 5 درصد استفاده شد. </span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">نتایج میانگین پارامترهای منتخب کیفی شامل </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">pH</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">، </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">EC</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">، اکسیژن محلول در دو تشتک شاهد و دارای مونولایر ترکیب هگزادکانول و اکتادکانول مورد بررسی قرار گرفت. نتایج به دست آمده نشان&shy;دهنده کاهش 6/4 درصدی </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">pH</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="color:black">، کاهش 4 درصدی </span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">EC</span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"> ، کاهش 5 درصدی اکسیژن محلول در تشتک دارای مونولایر ترکیب مذکور نسبت به تشتک شاهد بوده است.</span></span></b></span></span></span></span></span></span><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"B Lotus""></span></span></b></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:107.45pt center 263.45pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Evaporation is one of the main reasons for water loss and pressure on water resources. Efforts to reduce its amount under different conditions, along with providing practical solutions and investigating the impact of these methods on water quality, are important. In this regard, the research area was selected as a part of the Cham </span></span></span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Angir watershed in Khorramabad city, Lorestan province, Iran. The present study was conducted with the aim of evaluating the chemical effects of evaporation reduction on water quality using fatty alcohols (a mixture of hexadecanol and octadecanol) in class A evaporation pans. The study was conducted as a time series for 10 hours per day for 2 months, from </span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">2021/8/23 to 2</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">021/10/22. In addition, changes in water quality parameters including pH, electrical conductivity (EC), and dissolved oxygen concentration were monitored daily at a depth of 10 cm during the aforementioned statistical period. The measured evaporation values were analyzed using the SPSS software. The variance ratio of this test, at the 5% level, showed a significant difference in terms of changes in evaporation rate and temperature. The results showed that the cumulative evaporation in the two-month period was 537 mm in the control pan and 398 mm in the pan with the monolayer composition, which reduces the evaporation rate by about 27%. One-way ANOVA with Tukey-Duncan test was used to analyze the data obtained from water quality parameters sampling at a 5% probability level. The mean results of the selected quality parameters including pH, electrical conductivity, and dissolved oxygen were analyzed in two tanks, the control tank and the tank with a monolayer composition of hexadecanol and octadecanol. The results showed a 4.6% decrease in pH, a 4% decrease in electrical conductivity, and a 5% decrease in dissolved oxygen in the tank with the aforementioned composition monolayer compared to the control tank.</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></span></div> کنترل تبخیر, مونولایر, کیفیت, تشتک کلاس A Evaporation Control, Monolayer, Quality, Class A Pan 91 99 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-256-7&slc_lang=fa&sid=1 sedighe Ebrahimiyan صدیقه ابراهیمیان ebrahimiyan.2000@yahoo.com 100319475328460017643 100319475328460017643 No PhD Student in Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه لرستان Naser Tahmasabipour ناصر طهماسبی پور tahmasebi.n@lu.ac.ir 100319475328460017644 100319475328460017644 Yes Department of Watershed Management گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان mohsan Adeli محسن عادلی adeli.m@lu.ac.ir 100319475328460017645 100319475328460017645 No , Department of Organic Chemistry, Faculty of Basic Sciences گروه شیمی آلی دانشکده علوم پایه دانشگاه لرستان hossein Zeinivand حسین زینی وند zeinivand.h@lu.ac.ir 100319475328460017646 100319475328460017646 No Department of Watershed Management, گروه آبخیزداری دانشگاه لرستان mohamad Tahmasebi por محمد طهماسبی پور tahmasebipour@ut.ac.ir 100319475328460017647 100319475328460017647 No Faculty of Modern Sciences and Technologies دانشکده علوم و فنون نوین دانشگاه تهران