fa افزایش ظرفیت آب‌بندان‌ها از طریق استحصال آب باران به منظور بهره‌برداری مناسب از رواناب ورودی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;آب&shy;بندان&shy;ها نقش مهمی در تأمین آب مورد نیاز بخش وسیعی از اراضی شالیزاری دارند. این سازه&shy;های بومی علاوه بر تأمین آب مصرفی، نقش مهمی در تغذیه آب زیرزمینی و جلوگیری از افت تراز سطح آب زیرزمینی ایفا می&shy;کنند، لذا حفظ و نگهداری و بازسازی آن&shy;ها بسیار مهم است. در تحقیق حاضر با مشاهده نقشه پراکندگی آب&shy;بندان&shy;های استان مازندران، محدوده&shy;ای از زیر حوزه آبخیز هراز با داشتن حدود 41 آب‌بندان انتخاب گردید. برای این منظور 20 آب&shy;بندان به‌عنوان تیمار موردبررسی قرار گرفتند سپس رواناب حوزه آبخیز برای دوره&shy;های بازگشت مختلف با استفاده از مدل </span></span></span></b><b><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">SWMM</span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black"> محاسبه و از نتایج به‌دست‌آمده برای کل آب&shy;بندان&shy;های محدوده طرح استفاده شد. بر</span></span></span></b><b> </b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black">مبنای نتایج به‌دست‌آمده، لایروبی و بهسازی کلیه آب&shy;بندان&shy;های منطقه از یک تا دو متر، سبب جمع&shy;آوری رواناب حاصل از بارش تا دوره بازگشت 50 ساله و افزایش سطح زیر کشت اراضی شالیزاری و به‌تبع آن افزایش درآمد و سود اقتصادی خواهد شد. لذا می&shy;توان با جمع&shy;آوری رواناب در فصول غیر زراعی و استفاده از آن در فصول زراعی گام مهمی در استفاده بهینه از منابع آبی برداشت هم&shy;چنین میزان تولید محصولات غالب منطقه را افزایش داد که منجر به افزایش درآمد ناخالص کشاورزان نیز خواهد شد.</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></b></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Water ponds play an important role in providing water needed for a large part of paddy lands.</span></span></span><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> In addition to providing drinking water, these native structures play an important role in feeding underground water and preventing the drop of the underground water level, so their preservation is very important. In this research, by observing the distribution map of water ponds in Mazandaran province, a range of Haraz catchment with about 41 water ponds was selected. For this purpose, 20 water ponds were examined, then the catchment runoff was calculated for different return periods using the SWMM model, and the obtained results used for all the water ponds in the project area. Based on the obtained results, improvement of all water ponds in the region from one to two meters will collect the runoff from rainfall up to the return period of 50 years and increase the cultivated area of paddy fields. Therefore, by collecting runoff in non-agricultural seasons and using it in agricultural seasons, an important step can be taken in the optimal use of water resources, as well as increasing the amount of production of the dominant crops in the region.</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></div> آب‌بندان, استان مازندران, بهسازی, جمع‌آوری رواناب. Water ponds, Mazandaran province, improvement, runoff 50 61 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1042-2&slc_lang=fa&sid=1 ali Shahnazari علی شاهنظری aliponh@yahoo.com 100319475328460017599 100319475328460017599 Yes Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی ساری sonia sadeghi سونیا صادقی sonia_6812@yahoo.com 100319475328460017600 100319475328460017600 No Sari University of Agricultural Sciences and Natural Resources دانشگاه علوم کشاورزی ساری