fa مروری بر پایش اقدامات مدیریتی و پاسخ‌ هیدرولوژیکی در آبخیزهای معرف و زوجی کشور- بخش دوم تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:95%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:95%"><span b="" lotus="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">پژوهش مروری حاضر با هدف پایش اقدامات مدیریتی و پاسخ‌ هیدرولوژیکی در 12 آبخیز معرف و زوجی کشور شامل تنگ شول (فارس)، خامسان (کردستان)، دهگین (هرمزگان)، زیدشت (البرز)، شوش (خوزستان)، کاخک (خراسان رضوی)، کچیک (گلستان)، کسیلیان (مازندران)، گنبد (همدان)، گوربند (سیستان و بلوچستان)، هریس (آذربایجان شرقی)، و طاحونه (یزد) تدوین شده است. بدین‌منظور، حدود 161 منبع مطالعاتی مورد استفاده و تحلیل قرار گرفت. در این میان، فقط 40 منبع به‌طور ویژه به بررسی و مقایسه آبخیزهای شاهد و نمونه پرداخته‌اند. بنابراین می‌توان جمع‌بندی نمود که قابلیت کاربرد نتایج حاصل از اقدامات و مطالعات صورت گرفته در آبخیزهای زوجی به‌طور مناسب تشریح و یا مستندسازی نشده‌اند. اولین پژوهش‌ها در سال 1380 در آبخیزهای زوجی شوش و کسیلیان و بیش‌ترین آن‌ها در آبخیزهای زوجی کسیلیان (44 مطالعه) و کچیک (28 مطالعه) انجام شده است. وجود کم‌ترین پژوهش‌ها در آبخیزهای زوجی هریس، گوربند و طاحونه (کم‌تر از چهار مطالعه) را می‌توان به تازه تأسیس شدن و کم‌بودن داده‌های استحصالی از آن‌ها نسبت داد. بیش‌ترین پژوهش‌های آبخیزهای زوجی کشور مربوط به سال‌های 1394، 1395 و 1400 با 18، 17 و 19 مورد بوده است</span></span></span></span></b></span></span></span></span></span> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:95%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The present review has been compiled to monitor management practices and hydrological response in 12 representatives and paired watersheds of the country including Tangeshol (Fars), Khamesan (Kurdistan), Dehgin (Hormozgan), Zidasht (Alborz), Shush (Khuzistan), Kakhk (Khorasan Razavi), Kechik (Golestan), Kasilian (Mazandaran), Gonbad (Hamedan), Goorband (Sistan & Baluchestan), Herris (East Azarbaijan), and Tahooneh (Yazd). For this purpose, about 161 studies were used and analyzed. Only 40 sources have specifically studied and compared the control and treatment watersheds. Therefore, it can be concluded that the applicability of the practices results and studies conducted in the paired watersheds have not been adequately described or documented. The first research was carried out in 2001 in Shush and Kasilian paired watersheds and most of them were observed in Kasilian (44 studies) and Kechik (28 studies) paired watersheds. The existence of the least research in Herris, Goorband, and Tahooneh watersheds (less than four studies) can be attributed to their new establishment and lack of extracted data. Most of the studies of paired watersheds in the country were related to the years 2015, 2016, and 2021 with 18, 17, and 17 cases. </span></span></span></span></span></span> برنامه‌ریزی, حوضه‌های تحقیقاتی, سرمایه طبیعی, مدل‌سازی, مدیریت آبخیز Modeling, planning, natural capital, research catchments, watershed management 51 81 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-415-2&slc_lang=fa&sid=1 Zeinab Hazbavi زینب حزباوی z.hazbavi@uma.ac.ir 100319475328460016266 100319475328460016266 Yes Corresponding Author and Assistant Professor, Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Agriculture and Natural Resources, Water Management Research Center, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. نویسنده مسئول و استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، پژوهشکده مدیریت آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل Marzieh Parsazadeh Kalvanaq مرضیه پارسازاده کلوانق m.parsazadeh.1372@gmail.com 100319475328460016267 100319475328460016267 No Ph.D. Student, Watershed Management Engineering and Sciences, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Iran دانشجوی دکتری، علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه Mahmood Arabkhedri محمود عرب‌خدری arabkhedri.mahmood@yahoo.com 100319475328460016268 100319475328460016268 No Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran استاد، معاون پژوهشی، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Yahya Parvizi یحیی پرویزی yparvizi1360@gmail.com 100319475328460016269 100319475328460016269 No Associate Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Institute, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Kermanshah, Iran دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه Freidoon Soleimani فریدون سلیمانی frsolaimani@gmail.com 100319475328460016270 100319475328460016270 No Assistant Professor, Soil Conservation and Watershed Management Research Department, Khuzestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Ahvaz, Iran استادیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز