Iranian Jornal of Watershed Management Science&Engineering

fa اندازه‏گیری و شبیه‏سازی نیتروژن نیتراتی و ارتوفسفات در مخزن سد درودزن به‏وسیله‌ی مدل‏های HEC-5Q و WASP7 Measuring and Simulating of Nitrate and Orthophosphate in Doroudzan Dam Reservoir Using HEC-5Q and WASP7 Models تخصصي Special پژوهشي Research در دهه‏های اخیر کمبود منابع آب در جهان و همچنین رشد روز افزون جمعیت و در پی آن توسعهی فعالیت‏های کشاورزی و صنعتی، باعث تلاش‏هایی برای دستیابی به منابعی قابل اطمینان به ‏منظور تأمین این مادهی حیاتی شده است که از جملهی این تلاشها احداث سد است، اما با احداث سد کیفیت آب مخزن سدها و پایین‏دست رودخانه تغییر خواهد کرد، بنابراین بررسی کیفی آب مخازن سدها ضروری است. سد درودزن روی رودخانه کر نزدیک به 70 کیلومتری شمال غربی شیراز قرار دارد. این سد در سال 1351 مورد بهره‏برداری قرار گرفته و ظرفیت اولیهی آن حدود 993 میلیون متر مکعب است. در این پژوهش نیتروژن نیتراتی و ارتوفسفات در اعماق گوناگون سد درودزن در طول یک سال اندازه‏گیری شده و به ‏وسیلهی دو مدل HEC-5Q و WASP7 شبیه‏سازی گردیده و سپس این دو مدل با یکدیگر مقایسه شده‏اند تا مدل مناسب انتخاب گردد. ارزیابی این مدل‏ها نشان داد که پیش‏بینی هر دو مدل مناسب و قابل قبول است. در ماههای فروردین، اردیبهشت، خرداد، تیر، مرداد، شهریور، آبان، آذر، دی و اسفند شبیه‏سازی نیتروژن نیتراتی در مدل WASP7 بهتر از HEC-5Q بود و در ماههای مهر و بهمن مدل HEC-5Q مناسب‏تر بود. روی هم رفته بر اساس میانگین داده‏های اندازه‏گیری و شبیه‏سازی‏شده در نیمرخ سد، شبیه‏سازی مدل WASP7 بهتر از HEC-5Q بوده است. برای ارتوفسفات شبیه‏سازی مدل WASP7 در ماه‏های اردیبهشت، تیر، مرداد، آبان، آذر، دی و بهمن بهتر از HEC-5Q بود و در سایر ماهها (فروردین، شهریور، مهر و اسفند) مدل HEC-5Q بهتر شبیه‏سازی کرده است. میانگین داده‏های اندازه‏گیری و شبیه‏سازی شده نشان داد که مدل WASP7 بهتر از HEC-5Q شبیه‏سازی را انجام داده است. براساس میانگین داده‏های اندازه‏گیری شده در مخزن سد درودزن، غلظت نیتروژن نیتراتی و ارتوفسفات در مخزن سد در طول سال به‏ترتیب بین 23/1 -33/0 و 014/0 -0 میلی‏گرم در لیتر می‏باشد. During the last decades, world has been faced with shortage of water resources, increase of the populationand development of agricultural and industrial activities. Therefore, we should try to find reliablewater sources such as new dams. But dam reservoir will change the water quality and river downstream.Thus, the investigation of water quality of dam reservoirs is very important. Doroudzan dam is located innorth western part of Shiraz on the Kor River, 70 km far from this city. The dam was first operated in 1351with a capacity of 993×10depths of Doroudzan dam and simulated using calibrated HEC-5Q and WASP7 models. Then, these modelswere compared to determine suitable model. The evaluations of these models were showed that simulationsof both models were acceptable. In Farvardin, Ordibehesht, Khordad, Tir, Mordad, Shahrivar, Aban,Azar, Dey, and Esfand months, simulation of nitrate with WASP7 model was better than HEC-5Q and inother months, Mehr and Bahman, HEC-5Q was better than WASP7. In general, according to the mean ofmeasured and simulated data in dam reservoir profile, the simulation of WASP7 was better than HEC-5Q.For orthophosphate, the simulation of WASP7 in Ordibehesht, Tir, Mordad, Aban, Azar, Dey and Bahmanmonths was better than HEC-5Q, and in other months, Farvardin, Shahrivar, Mehr, and Esfand, the HEC-5Q simulations was better than WASP7. In general, according to the mean of measured and simulated data,simulations of orthophosphate for WASP7 were better than HEC-5Q. Measured data, were showed thatmean concentrations of nitrate and orthophosphate were between 0.33-1.23 mgLrespectively.6 m3 . In this research nitrate and orthophosphate were measured in different-1 and 0 - 0.14 mgL-1, مخزن سد، HEC-5Q، WASP7، شبیه‏سازی، نیتروژن نیتراتی و ارتوفسفات Dam reservoir, HEC-5Q, WASP7, Simulation, Nitrate and Orthophosphate. 35 54 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-53&slc_lang=fa&sid=1 masoud Noshadi مسعود نوشادی noshadi@shirazu.ac.ir 1003194753284600390 1003194753284600390 Yes Shiraz University, Iran دانشگاه شیراز mohammad ali Sadeghnejad محمد علی صادق نژاد 1003194753284600391 1003194753284600391 No Water and Wastewater آب و فاضلاب