fa انگشت‌نگاری رسوب با استفاده از رویکرد کاهش عدم‌قطعیت و پالایش چندمرحله‌ای ردیاب‌ها در حوزه آبخیز ایده‌لو در استان زنجان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="">در مطالعات اولیه‌ منشایابی رسوبات، بهینه‌سازی ترکیب ردیاب‌های انگشت‌نگار مورد توجه قرار نگرفته است. به‌همین دلیل ترکیب‌های انگشت‌نگاری متفاوت، منجر به تخمین‌هایی متفاوت از سهم منابع مختلف در تولید رسوب در یک منطقه‌ مورد مطالعه خواهد شد. بر همین اساس در این پژوهش با استفاده از رویکرد پالایش چندمرحله‌ایِ ردیاب‌ها و کاهش عدم‌قطعیت به تعیین ترکیب بهینه‌ انگشت‌نگار در حوزه آبخیز ایده‌لو در استان زنجان پرداخته شد. از این‌رو پایداری غلظت ردیاب‌ها و توانایی آن‌ها در تفکیک منابع با استفاده از نسبت‌های تغییرپذیری، آزمون پایداری و آزمون دامنه بررسی و در نهایت ترکیب انگشت‌نگارِ پایدار به‌عنوان ترکیب بهینه مشخص شد به‌طوری که متفاوت با ترکیب انگشت‌نگار حاصل از روش‌های مرسوم قبلی در مطالعه‌ مشابه در حوزه‌ی آبخیز ایده‌لو بود. هم‌چنین سهم نسبی منابع سنگ‌شناسی </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="">در تولید رسوب با استفاده از رویکرد پالایش چندمرحله‌ای ردیاب‌ها، 49، 32 و 19 درصد به‌ترتیب برای واحدهای سنگ‌شناسی رسوبات رودخانه‌ای جوان، مارن و تراس‌های آبرفتی قدیم بود که این نتایج</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus=""> متفاوت با نتایج حاصل از مطالعه‌ مشابه به روش مرسوم قبلی به‌ترتیب با مقادیر </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus="">مقادیر ۱۱، 85 و ۴ درصد</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span b="" lotus=""> بود. به‌طور کلی عدم مطابقت نتایج استفاده از دو رویکرد، نشان از اهمیت کاربرد رویکرد کاهش عدم‌قطعیت در انگشت‌نگاری رسوب دارد.</span></span></span></b></span></div> <span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In previous sediment fingerprinting studies, optimization of tracer signatures are not considered. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Therefore, with different composite fingerprints, the amount of contribution from different sediment sources can be different from each other. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Accordingly, the optimal composite fingerprint was determined using an approach of multi-stage refinement of tracers and reduction of uncertainties in the Idelo watershed in Zanjan province.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In this approach, the ability and conservative behavior of tracers to separate sources are evaluated using variability ratios, conservatism test, range test, and finally, the conservative composite fingerprint </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">as optimal composite fingerprint</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> was determined. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="background:white"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The detected composite fingerprint based on the introduced approach was different from a composite fingerprint obtained from conventional methods. </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Also, based on the aforesaid approach the related contribution of the geologic units in sediment yield were estimated 49, 32 and 19 percent for young alluvial deposits, red gypsiferous marl and old alluvial clastic, respectively. These results were different from those obtained using conventional and old fingerprinting methods with 11, 85 and 4 percent contribution in sediment yield for the aforementioned geologic units respectively.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Generally, these results highlight the importance of applying the </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">approach of multi-stage refinement of tracers and uncertainty reduction </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">in determining the optimal composite fingerprinting of sediment.</span></span></span></span> انگشت‌نگار ترکیبی رسوب, حفاظت آب و خاک, مدیریت فرسایش و رسوب, منشأیابی رسوب Composite sediment fingerprint, Optimum composite, Sediment source ascription, Soil and water conservation, Soil erosion and sediment management 1 11 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1041-3&slc_lang=fa&sid=1 Atefeh Asgharpour عاطفه اصغرپور atefeh.asgharpoor74@gmail.com 100319475328460017617 100319475328460017617 No Engineering, Department of Range and Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ایران Saeed Najafi سعید نجفی sa.najafi@urmia.ac.ir 100319475328460017618 100319475328460017618 Yes Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه. ایران Habib Nazarnejad حبیب نظرنژاد h.nazarnejad@gau.ac.ir 100319475328460017619 100319475328460017619 No Department of Rangeland and Watershed Management, Faculty of Natural Resources, Gorgan University, Iran گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گرگان. ایران