fa پیش‌بینی وارزیابی تغییرپذیری مطلوبیت آبخیزهای همگن مبتنی بر متغیرهای زیست اقلیمی استان چهارمحال و بختیاری تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:nasimYW;"><span dir="RTL" style="font-size:12.0pt">&nbsp;<b>پیش‌بینی پارامترهای اثرگذار بر آبخیزهای همگن برای سال‌های آتی به‌منظور تصمیم‌گیری و مدیریت صحیح و ارائه راهکارهای متناسب بر وضعیت آبخیزها ضروری است. بر همین اساس، در پژوهش حاضر، 19 متغیر زیست‌اقلیمی مستخرج از مدل گردش عمومی</b></span><b> <span style="font-size:10.0pt">ESM4-GFDL</span> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">با سناریوی</span> &nbsp;<span style="font-size:10.0pt">ssp126</span><span dir="RTL" style="font-size:12.0pt"> در دو دوره سی‌ساله آماری شامل میانگین دوره سال‌های 1388-1359 و میانگین دوره زمانی 1448-1419 خوشه‌بندی و آبخیزهای همگن برای دو دوره آماری مشخص شدند. شدت مطلوبیت در آبخیزهای همگن </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt">نیز </span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt">موردبررسی قرار گرفت. &nbsp;نتایج نشان داد که </span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt">آبخیزهای همگن واقع در خوشه 4</span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"> با بالاترین تغییرات افزایشی دما و کاهشی بارش، تا سال 1448 حدود 16 درصد از سطح استان چهارمحال و بختیاری را به خود اختصاص خواهد داد که بیشتر شمال غرب استان به‌ویژه شهرستان کوهرنگ را دربر می‌گیرد. از طرفی در تمامی آبخیزهای همگن تغییرات فصلی بارندگی و دمای متوسط پربارش‌ترین سه‌ماهه متوالی، روندی افزایشی داشته که توزیع زمانی نامتناسب رخدادهای بارش‌ و به دنبال آن مشکلات ناشی از سیلاب‌های مخرب، کاهش تولیدات گیاهی و کشاورزی و احتمال تغییر در رویشگاه‌های بومی منطقه را منجر خواهد شد. در همین راستا شهرستان کوهرنگ دارای کم‌ترین شدت مطلوبیت به ترتیب 38/23 و 35/22 درصد در دو دوره موردمطالعه بوده است.</span></b></span></div> <pre style="text-align:justify"> </pre> <pre style="text-align:justify"> </pre> <pre style="text-align: justify;"> <span style="font-size:10pt"><span courier="" new="" style="font-family:"><span lang="EN" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">It is necessary to predict the influencing parameters on homogeneous watersheds for the future in order to make decision and correct management. In this research, 19 bioclimatic variables extracted from the ESM4-GFDL general circulation model based on ssp126 scenario and then were clustered in two statistical periods, including the years average of 1981-2010 and the average of 2041-2070, and also homogeneous watersheds were identified for two <a name="_Hlk125024497">statistical periods</a>. </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Also, the intensity of utility in homogeneous watersheds was investigated. The results showed that the homogeneous watersheds located in cluster 4, will be involved with the highest changes in increasing temperature and decreasing precipitation and it will cover about 16% of the area of Chaharmahal va Bakhtiari province.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">On the other hand, in all homogeneous watersheds, the seasonal changes in precipitation and average air temperatures of the wettest quarter have an increasing trend, which shows the disproportionate temporal distribution of precipitation will be occurred, then the problems lead to destructive floods, the reduction of plants and agricultural productions and destruction of native habitats of the regions.</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">In this regard, Kohrang city has been studied as the most critical city and has the least desirable area, 23.38 and 22.35 in two periods, respectively.</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></pre> <div style="text-align: justify;"></div><div style="text-align: justify;"></div> <pre style="text-align: justify;"> </pre> آبخیزهای مطلوب, بوم‌سازگان, برنامه‌ریزی, مدیریت جامع, کاهش مطلوبیت homogeneous watersheds, Ecosistem, planning, comprehensive management, utility reduction 23 32 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-578-3&slc_lang=fa&sid=1 Mostafa Moradi Dashtpagerdi مصطفی مرادی دشت پاگردی Moradi20000@gmail.com 100319475328460017918 100319475328460017918 Yes , Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Vafa Mahmodinejad وفا محمودی نژاد vafamahmodinejad@gmail.com 100319475328460017919 100319475328460017919 No Sharekord University دانشگاه شهرکرد Atefeh Jafarpoor عاطفه جعفرپور atefeh.jafarpoor@yahoo.com 100319475328460017920 100319475328460017920 No , Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس Mohamad Kazemi محمد کاظمی mohamad.kazemi86@gmail.com 100319475328460017921 100319475328460017921 No Hormozgan University دانشگاه هرمزگان