Iranian Jornal of Watershed Management Science&Engineering

fa روشی نوآورانه برای مقایسه روند تغییرات تبخیر-تعرق پتانسیل بین دوره‌های خشک و تر در استان اصفهان An inoviative approach for comparing the trend of potential evapotranspiration changes between dry and wet periods in Isfahan Province تخصصي Special پژوهشي Research منطقه اصفهان با توجه به موقعیت جغرافیایی و شرایط اقلیمی خاص خود، همواره با چالشهای کمبود آب و خشکسالی روبهرو بوده و درک دقیق دینامیکهای تبخیر-تعرق در آن از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف از این پژوهش، مقایسه ETp (دو روش تورنت وایت و هارگریوز) بین دورههای خشک و تر با استفاده از میانگین متحرک بارش سه، پنج، هفت و نه ساله برای 15 ایستگاه مورد مطالعه در اصفهان است. نوآوری پژوهش، ایجاد و مقایسه رگرسیون بین متوسط ETp سالیانه دوره تر و دوره خشک بین 15 ایستگاه مورد مطالعه در دورههای سه، پنج، هفت و نه ساله و همچنین در دو روش تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت و هارگریوز بوده و انتخاب مناسبترین دوره و مناسبترین روش <a name="_Hlk213262572">ETp</a> (تورنت وایت و هارگریوز) برای استان اصفهان است. این پژوهش به مقایسه عملکرد دو مدل رگرسیون خطی، شامل روش تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت و روش تبخیر-تعرق پتانسیل هارگریوز و همچنین با استفاده از چهار دوره سه ساله، 5 ساله، 7 ساله و 9 ساله میپردازد. دادههای مورد استفاده برای این تحلیل، برگرفته از 15 ایستگاه هواشناسی سینوپتیک واقع در استان اصفهان و دوره آماری 21 ساله از سال 2023-2003 میباشد. میانگین متحرک بارش برای هر ایستگاه و برای دوره‌های 3، 5، 7 و 9 ساله رسم شده و دوره خشک و تر هر ایستگاه مشخص شد. نتایج حاصل از رگرسیون بین متوسط تبخیر-تعرق پتانسیل دوره تر و خشک ایستگاههای مورد مطالعه انجام شد که نشاندهنده ارجحیت روش ETp تورنت وایت نسبت به هارگریوز و همچنین نتایج بهتر دورههای کوتاه مدت بود. همچنین نقشههای اقلیمی شاخص خشکی یونیپ و شاخص خشکی تورنت وایت برای هر دو روش تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت و هارگریوز برای 15 ایستگاه مورد مطالعه رسم شد و اکثر ایستگاهها، دارای اقلیم خشک بودند. Due to its geographical location and specific climatic conditions, the Isfahan region has always faced the challenges of water shortage and drought, and a precise understanding of the dynamics of evapotranspiration is of great importance. The purpose of this study is to compare ETp (two methods of Thornthwaite and Hargreaves) between dry and wet periods using a moving average of precipitation of three, five, seven and nine years for 15 stations studied in Isfahan, and also to compare rainfall between hyperevaporation and hypoevaporation periods using a moving average based on ETp (two methods of Thornthwaite and Hargreaves) of three, five, seven and nine years in 15 stations studied in Isfahan province. The innovation of the research is to create and compare regressions between the average annual ETp of the wet period and the dry period between the 15 stations studied in periods of three, five, seven and nine years and also in two potential evapotranspiration methods of Thornthwaite and Hargreaves, and to select the most appropriate period and the most appropriate ETp method (Thornthwaite and Hargreaves) for Isfahan province. This study compares the performance of two linear regression models, including the Thornthwaite potential evapotranspiration method and the Hargreaves potential evapotranspiration method, and also using four periods of three, five, seven and nine years. The data used for this analysis are derived from 15 synoptic meteorological stations located in Isfahan province and the 21-year statistical period from 2003 to 2023. The moving average of precipitation for each station and for periods of 3, 5, 7 and 9 years was plotted and the dry and wet periods of each station were determined. The results of the regression between the average potential evapotranspiration of the wet and dry periods of the studied stations were performed, which indicated the superiority of the Thornthwaite ETp method over the Hargreaves one and also the better results of the short-term periods.   میانگین متحرک, رگرسیون, تبخیر-تعرق پتانسیل تورنت وایت, تبخیر-تعرق پتانسیل هارگریوز Moving average, regression, Thornthwaite potential evapotranspiration, Hargreaves potential evapotranspiration 0 0 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1776-1&slc_lang=fa&sid=1 Jahangir Abedi Koupai جهانگیر عابدی کوپایی koupai@iut.ac.ir 100319475328460019044 100319475328460019044 Yes Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Atousa Mansouri آتوسا منصوری a.mansouri@ag.iut.ac.ir 100319475328460019045 0009-0002-8043-8151 No Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Saeid Eslamian سعید اسلامیان saeid@iut.ac.ir 100319475328460019046 100319475328460019046 No Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان Mohammad Mehdi Matinzadeh محمدمهدی متین زاده matinzadeh@iut.ac.ir 100319475328460019047 0009-0006-6483-3230 No Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Isfahan University of Technology گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان