fa ارزیابی اثرات بهترین راهکارهای مدیریتی در حوزه‌ی آبخیز بر بهره‌برداری کمی و کیفی مخزن تخصصي Special پژوهشي Research <p><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="2">  یکی از مهم­ترین اهداف احداث سدها، تامین نیازهای آبی پایین دست حوزه‌ی آبخیز با کمیت و کیفیت مطلوب است. بروز پدیده­ی تغذیه‌گرایی در مخزن ناشی از بار مواد مغذی حوزه­ی آبخیز بالا دست موجب کاهش کیفیت آب مخزن می‌شود. از سوی دیگر، کاهش بار مواد مغذی حوزه­ی آبخیز در راستای تضمین سطح مطلوب کیفیت آب مخزن می‌تواند موجب کاهش رواناب ورودی به مخزن سد شود که ممکن است اهداف کمی تامین نیاز آبی پایین‌دست سد را به مخاطره بیندازد. در این مقاله، از مدل شبیه‌سازی حوزه­ی آبخیز SWAT برای ارزیابی اثرات اجرای بهترین راهکارهای مدیریتی در کاهش بار فسفر ورودی و کاهش تغذیه‌گرایی مخزن سد ستارخان در حوزه­ی آبخیز رودخانه­ی اهر‌چای در استان آذربایجان شرقی به همراه تامین نیاز آبی پایین‌دست با کمینه‌‌سازی هزینه‌های اجرایی استفاده شده است. بمنظور ارزیابی اثرات بهترین راهکارهای مدیریتی، سناریوهای گوناگون در قالب ترکیب گزینه‌های گوناگون در حوزه‌ی آبخیز تعریف شده است. میزان بار آلودگی فسفر کل ورودی به مخزن در سناریوهای گوناگون شبیه‌سازی شده و اثر این بار به وسیله­ی مدل چاپرا در مخزن سد تخمین زده می‌شود. بررسی تامین نیازهای پایین دست با توجه به رواناب ورودی شبیه‌سازی شده به مخزن از مدل قوانین محدود کننده برای بهره‌برداری مخزن، استفاده شده است. سناریوهای گوناگون توسعه داده شده با توجه به هزینه‌های اجرایی، اطمینان‌پذیری تامین نیاز آبی و شاخص غلظت فسفر کل در مخزن ارزیابی و رتبه‌بندی شده‌اند. </font></font></p> <font face="TimesNewRomanPSMT"><p align="left">One of the main targets of dam construction is to satisfy downstream water requirements in a watershed.</p><p align="left">Nutrients emerged from point and non- point sources deteriorate the water quality of the reservoir due to</p><p align="left">the eutrophication phenomena. In order to reduce the watershed nutrient load, Best Management Practices</p><p align="left">(BMPs) can be used to allocate the Total Maximum Daily Load (TMDL) which maintains the water quality</p><p align="left">at the standard level.</p><p align="left">In this paper, the Soil and Water Assessment Tools (SWAT) model is applied to evaluate the impact of</p><p align="left">BMPs on phosphorous load reduction at the watershed level.</p><p align="left">The methodology is developed to reduce the eutrophication of Satarkhan reservoir in Aharchai river</p><p align="left">watershed and supply the downstream demand with least cost of BMP implementation. In order to assess</p><p align="left">the impact of BMPs, different scenarios are defined including point source reduction like wastewater treatment</p><p align="left">and non-point source control including detention ponds, grassed waterways and filter buffer strips.</p><p align="left">In each scenario, the total phosphorous load input to the reservoir is estimated and its impact on the reservoir</p><p align="left">phosphorous concentration is simulated using the Chapra's model. The hedging rule model for reservoir</p><p align="left">operation is used to evaluate the downstream demands considering the inflow to the reservoir. The</p><p align="left">developed scenarios are ranked based on the execution cost, reliability of water supply and the phosphorous</p><p>concentration in the reservoir as the eutrophication index.</p></font> حوزه‌ی آبخیز، تغذیه‌گرایی، آبخیزداری، مدل SWAT و بهره‌برداری از مخزن Watershed, Eutrophication, Watershed Management, SWAT Model and Reservoir Operation 9 16 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-65&slc_lang=fa&sid=1 mohammad Karamouz محمد کار آموز karamouz@ut.ac.ir 1003194753284600436 1003194753284600436 Yes University of Tehran دانشگاه تهران azadeh ahmadi آزاده احمدی 1003194753284600437 1003194753284600437 No Isfahan University of Technology, Iran دانشگاه صنعتی اصفهان masoud Taheriyoun مسعود طاهریون 1003194753284600438 1003194753284600438 No University of Tehran دانشگاه تهران