fa رابطه‌ی بین پایداری خاکدانه و تشکیل اندوده‌ی سطحی و اثر آن بر فرسایش خاک در شرایط آزمایشگاهی تخصصي Special پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="2">  تشکیل اندوده­ی سطحی از مشکلات رایج زمین­های زراعی مناطق خشک و نیمه خشک بوده و به گونه­ای محسوس بر فرآیندهای نفوذپذیری و فرسایش خاک تأثیر می­گذارد. در این پژوهش، 18 نمونه خاک سطحی از استان­های گیلان، قزوین و زنجان انتخاب و پس از اندازه­گیری ویژگی­های فیزیکی و شیمیایی آن، میانگین وزنی و هندسی و بعد فرکتال خاکدانه­ها نیز محاسبه گردید. هر نمونه خاک با استفاده از یک سینی پاشمان (30×35 سانتی­متر) به مدت 30 دقیقه تحت بارش مصنوعی قرار گرفت و شدت فرسایش ناشی از بارندگی و رواناب در فاصله­های زمانی گوناگون اندازه­گیری شد. پس از پایان آزمایش، نمونه­های دست­نخورده­ی اندوده­ی سطحی جمع­آوری گردید و پس از تهیه­ی مقاطع نازک، اندوده­ی سطحی تشکیل شده با نرم افزار Image tools از راه تعیین درصد تخلخل مورد بررسی قرارگرفت. رگرسیون چند متغیره، برای آزمون رابطه­ی بین پایداری خاکدانه و ویژگی­های خاک و بین میزان رواناب و فرسایش و پایداری خاکدانه بکار رفت. نتایج نشان داد که رابطه­ای معنی­دار بین نمایه­های پایداری خاکدانه و تشکیل اندوده­ی سطحی وجود دارد، اما در این میان، رابطه­ی بین میانگین هندسی قطر خاکدانه­ها و درصد تخلخل اندوده­ی سطحی دارای ضریب تشخیص بالاتری بود. پایداری خاکدانه خود با بافت و ماده­ی آلی همبستگی داشت. میزان فرسایش و رواناب نیز تابعی از ویژگی­های خاک از جمله بافت، ماده­ی آلی، درصد سدیم تبادلی و پایداری خاکدانه بود. </font></font></p> <font face="TimesNewRomanPSMT" size="3"><font face="TimesNewRomanPSMT" size="3"><p align="left">Surface seal formation which is common in cultivated soils of semi arid and arid regions significantly</p><p align="left">affects infiltration and soil erosion and creates serious problems for crop production. Soil samples (18</p><p align="left">samples) were selected from Guilan, Qhazvin and Zanjan provinces. The soil samples were analyzed for</p><p align="left">electrical conductivity, pH, organic matter, cation exchange capacity, primary and secondary particle size</p><p align="left">distribution, mean weight diameter and geometric mean diameter, fractal dimension of aggregates, and</p><p align="left">bulk density. For estimating erosion rate and runoff, soil samples packed in a 30×35 cm drainable</p><p align="left">detachment tray and subjected to simulated rainfall for 30 minutes. Runoff rate and sediment</p><p align="left">concentration were measured during the experiment. An undisturbed surface sample was collected to</p><p align="left">identify seal formation by thin section analysis using image tools software. Collected data were examined</p><p align="left">by multiple regression analysis to determine the relations between aggregate stability, seal formation,</p><p align="left">runoff and soil erosion and soil properties. There was a significant relationship between aggregate</p><p align="left">stability indices and surface sealing formation which controls runoff and erosion rate. Results indicated</p><p align="left">that runoff rate and soil erosion are related to soil texture, organic matter, sodium exchange percentage</p><p>and aggregate stability.</p></font></font> اندوده‌ی سطحی، پایداری خاکدانه، میکرومرفولوژی و نفوذپذیری. Aggregate Stability, Infiltration, Micromorphology and Surface Sealing. 1 8 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-72&slc_lang=fa&sid=1 fatemeh Peyvasteh فاطمه پیوسته 1003194753284600468 1003194753284600468 No University of Guilan دانشگاه گیلان hossein asadi حسین اسدی hossein_asadi52@yahoo.com 1003194753284600469 1003194753284600469 Yes University of Guilan دانشگاه گیلان mahdi Akef مهدی عاکف 1003194753284600470 1003194753284600470 No University of Guilan دانشگاه گیلان