fa ارائه شاخص فرسایندگی باران بر اساس اندازه-گیری‌های صحرایی هدررفت خاک در کرت-های کوچک در منطقه‌ی نیمه‌خشک تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>فرسایندگی باران بیانگر توان قطرات باران در فرسایش خاک است که انتظار می&shy;رود تغییرات آن مطابق با&nbsp; تغییرات ویژگی&shy;های باران به ویژه شدت و مدت بارندگی تغییر کند. این </strong><strong>پژوهش به منظور</strong> <strong>بررسی</strong> <strong>اثرات شدت</strong> <strong>و</strong> <strong>مدت</strong><strong> بارندگی </strong><strong>در</strong><strong> فرسایندگی باران در </strong><strong>منطقه&shy;ای نیمه&shy;خشک</strong> <strong>در</strong> <strong>شمال غرب</strong> <strong>زنجان</strong><strong>، ایران </strong><strong>انجام</strong> <strong>شد.</strong><strong> هدررفت خاک در 48 کرت به اندازه 60 سانتی&shy;متر &times;80 سانتی‌متر تحت باران&shy;های شبیه&shy;سازی شده با هشت شدت و شش تداوم بارندگی در پنج تکرار در دامنه&shy;ای شیب&shy;دار (8 درصد) اندازه&shy;گیری شد. بر اساس نتایج از 240 رخداد بارندگی، 180 رخداد منجر به هدررفت خاک در کرت&shy;ها شدند. </strong><strong>شدت</strong> <strong>15 میلی&shy;متر بر ساعت به عنوان آستانه وقوع فرسایش خاک در</strong> <strong>کرت&shy;ها</strong> <strong>بود.</strong><strong> انرژی کل باران (</strong><strong>E</strong><strong>) به دست آمده بر اساس مجموع انرژی تمام قطرات باران هم&shy;بستگی بهتری با میزان هدررفت خاک در کرت&shy;ها داشت (92/0</strong><strong>=</strong><strong>r</strong><strong>). هدررفت خاک همبستگی بالایی با شاخص به دست آمده از حاصل‌ضرب حداکثر شدت 5/7 دقیقه&shy;ای باران (</strong><strong>I_7.5</strong><strong>) و انرژی باران (</strong><strong>E</strong><strong>)، </strong><strong>EI_7.5</strong><strong> داشت. حدود 96 درصد هدررفت خاک در کرت&shy;ها با شاخص </strong><strong>EI_7.5</strong><strong> تبیین شد. نتایج نشان داد که شاخص </strong><strong>EI_7.5</strong><strong> در مقایسه با </strong><strong>EI₃₀</strong><strong> هدررفت خاک را در کرت&shy;های کوچک شبیه آنچه که معمولاً در فرسایش سطحی رخ می&shy;دهد، بهتر پیش&shy;بینی می‌نماید. </strong></p> <p>Rainfall erosivity is defined as the power of raindrops to erosion, which can be expected to change in correspondence to changes in rain characteristics, particularly intensity and duration. This study was conducted to assess the effects of intensity and duration on rainfall erosivity in a semi-arid region in north west of Zanjan, Iran. Soil loss was measured at forty eight plots (60 cm &Iacute; 80 cm) under the simulated rainfalls with eight rainfall intensities and six durations at five replications in a sloped land (8%). Based on the results, out of 240 rainfall events, only 180 events caused soil loss at the plots. Rainfall intensity of 15 mm h^-1 was threshold intensity of the rainfalls from view point of soil erosion at the plots. Total rainfall energy of rainfall (<em>E</em>) obtained based on the sum of energies of all raindrops had a better correlation with the amount<br> of soil loss at the plots (r= 0.92). Soil loss strongly correlated with an index obtained from the multiplication of maximum-7.5 minute intensity (<em>I_7.5</em>) and rainfall energy (<em>E</em>), <em>EI_7.5</em>. About 96 percentage of soil loss at the plots could be explained by <em>EI_7.5</em>. The results indicated that, <em>EI_7.5</em> as compared to the EI₃₀can properly predict soil loss at the small plots similar to what usually happens in the surface erosion.</p> EI7.5, شدت بارندگی, فرسایندگی باران, مدت بارندگی EI7.5, Rainfall erosivity, Rainfall intensity, Rainfall duration 9 14 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-124-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Vaezi علی رضا واعظی vaezi.alireza@gmail.com 10031947532846006374 10031947532846006374 Yes Soil Science Department, University of Zanjan گروه خاکشناسی دانشگاه زنجان Younes Rostami یونس رستمی younes_rostami@yahoo.com 10031947532846006375 10031947532846006375 No Soil Science Department, University of Zanjan گروه خاکشناسی دانشگاه زنجان