fa پهنه بندی ریسک فرونشست زمین در اثر افت سطح آب زیرزمینی با استفاده از مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی (مطالعه موردی: دشت اردبیل) تخصصي Special پژوهشي Research <p style="text-align: justify;"><strong><span dir="RTL">برداشت بی</span>&shy;<span dir="RTL">رویه آب</span>&shy;<span dir="RTL">های زیرزمینی و وجود نشانه&shy;های فرونشست زمین در دشت اردبیل، ضرورت نیاز به پهنه&shy;بندی ریسک فرونشست زمین در این دشت را نشان می&shy;دهند. هدف تحقیق حاضر تهیه نقشه احتمال فرونشست زمین و تعیین مناطق دارای ریسک بوده که برای این منظور از مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی</span><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><strong><span dir="RTL"><span dir="LTR">[1]</span></span></strong></a><span dir="RTL"> استفاده شد. لایه&shy;های اطلاعاتی شامل زمین&shy;شناسی، فاصله از گسل، افت سطح آب زیرزمینی، شیب و ضخامت آبرفت، به عنوان معیارهای مؤثر </span><span dir="RTL">مورد استفاده قرار گرفتند. با استفاده از نظر کارشناسان مقایسات زوجی معیارها انجام و وزن اختصاص یافته به هر معیار در سیستم اطلاعات جغرافیایی اعمال و میزان ریسک فرونشست زمین برآورد گردید. نتایج نشان داد که 13</span> <span dir="RTL">درصد منطقه دارای ریسک خیلی بالا، 20</span> <span dir="RTL">درصد دارای ریسک بالا، 45 درصد دارای ریسک متوسط، 16 درصد دارای ریسک پایین، 6 درصد دارای ریسک خیلی پایین فرونشست زمین می‌باشد. حدود 5/67</span> <span dir="RTL">درصد مناطق جنوبی در بخش ریسک&shy;های خیلی بالا و بالای فرونشست زمین قرار گرفته که به دلیل استفاده بیش از حد از آب‌های زیرزمینی می‌باشد. برای صحت&shy;سنجی نتایج، از اطلاعات میدانی چاه‌های دارای شکستگی در لوله جداره استفاده شد.</span><span dir="RTL"> نتایج صحت&shy;سنجی نشان داد که حدود 80 درصد انطباق بین نقشه پهنه&shy;بندی خروجی از مدل با داده‌های میدانی وجود دارد. </span></strong></p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> - Fuzzy Analytic Hierarchy Process (FAHP)</p> </div> </div> <p style="text-align: justify;">Over exploitation of groundwater and exist of land subsidence evidences in Ardabil plain, demonstrate necessity of land subsidence risk zoning in this plain. The purpose of this study was to preparation land subsidence probability map and determines the high-risk areas with using fuzzy analytical hierarchy process (FAHP) model. Information layers including; geological formation, distance from the fault, rate of groundwater level decline, slope and thickness of alluvium were used as effective factors. The pairwise comparisons for criteria were done by using experts&rsquo; opinions. Obtained weights were assigned to each layer in the Geographic Information System (GIS) and land subsidence risks were calculated. The results show that this plain has 13 percent of very high risk, 20 percent of high risk, 45 percent of moderate risk, 16 percent of low risk and 6 percent of very low risk of land subsidence. Also, about 67.5 percent of the southern regions of area, due to excessive use of groundwater, have very high and high class of land subsidence risk. For verification of the results, field data of fractured pipe wells were used. The verification results show that almost 80 percent of model outputs (moderate to high risk) are consistent with field data.</p> فرونشست زمین, افت سطح آب زیرزمینی, مدل تحلیل سلسله مراتبی فازی, دشت اردبیل Ground subsidence, Groundwater depletion, Fuzzy analytical hierarchy process (FAHP), Ardabil plain. 25 34 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-301-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Aalipour Erdi مهدی عالی پور اردی maalipour@ut.ac.ir 10031947532846009939 10031947532846009939 No University of Tehran دانشگاه تهران Bahram Malekmohammadi بهرام ملک محمدی malekb@ut.ac.ir 10031947532846009940 10031947532846009940 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Hamid Reza Jafari حمیدرضا جعفری 10031947532846009941 10031947532846009941 No University of Tehran دانشگاه تهران