fa تحلیل انتقالِ گروه‌های خشکسالی با استفاده از زنجیره مارکف و روش‌ خطی-لگاریتمی: راه‌کاری برای اعلام هشدار اولیه تخصصي Special پژوهشي Research <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin-bottom: 0.0001pt line-height: normal direction: rtl unicode-bidi: embed"><b><span lang="FA" style="font-size: 14pt font-family: Lotus"><!--stripped--> <!--stripped--></span></b></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="margin-bottom: 0.0001pt line-height: normal direction: rtl unicode-bidi: embed"><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 12pt font-family: Lotus">در پژوهش حاضر، خصوصیات احتمالی خشکسالی از قبیل احتمال­ مانای وقوعِ خشکسالی، خاتمه خشکسالی و میانگین دوره تناوب در هر گروه خشکسالی با بکارگیری شاخص </span></b><b><i><span dir="ltr" style="font-size: 10pt font-family: 'Times New Roman', serif">SPI</span></i></b><span dir="rtl"></span><span dir="rtl"></span><b><span style="font-size: 12pt font-family: Lotus"><span dir="rtl"></span><span dir="rtl"></span> </span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 12pt font-family: Lotus">اصلاح شده </span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size: 12pt font-family: Lotus">(با سری­های زمانی 3، 6 و 12 ماهه) و زنجیره مارکف، در استان مازندران مورد بررسی قرار گرفت. بنابر نتایج با افزایش سری زمانی (از 3 به 12 ماهه) زمان خاتمه خشکسالی و میانگین دوره تناوب گروه­های مختلف خشکسالی به ترتیب افزایش و کاهش ­یافت. بعلاوه، مدل­های خطی-لگاریتمی برای پیش­بینی کوتاه مدتِ انتقال گروه­های خشکسالی </span></b><b><i><span dir="ltr" style="font-size: 10pt font-family: 'Times New Roman', serif">SPI</span></i></b><b><span dir="ltr" style="font-size: 10pt font-family: 'Times New Roman', serif"> 12</span></b><span dir="rtl"></span><span dir="rtl"></span><b><span style="font-size: 12pt font-family: Lotus"><span dir="rtl"></span><span dir="rtl"></span> <span lang="AR-SA">بکار برده شد. نتایج نشان دادند که کمترین تعداد وقایع خشکسالی مربوط به انتقال­های مستقیم هر گروهِ خشکسالی به دو یا سه گروه قبلی و یا بعدی بودند. همچنین، احتمال­های رخداد گروه خشکسالی با معلوم بودن گروه­های خشکسالی دو دوره قبل، و بکارگیری مدل خطی-لگاریتمی تعیین و ارزیابی شدند. نتایج ارزیابی در سال 2001 میلادی نشان داد که مدل از قدرت مناسبی برای پیش­بینی گروه­ شدت خشکسالی در دو ماه آینده با معلوم بودن گروه­های شدت خشکسالی در دو ماه قبلی (به ویژه در دوره­های شروع یا خاتمه خشکسالی)، برخودار می­باشد. بنابراین مدل­های خطی-لگاریتمی می­توانند به عنوان ابزار مناسبی به منظور اعلام هشدار اولیه به کشاورزان و برنامه­ریزان آبی در اوایل فصل پاییز، مورد استفاده قرار گیرد.<o:p /></span></span></b></p> In the present research, probabilistic drought characteristics, i.e., steady state probabilities of drought occurrence, drought termination and expected residence times for each severity class were studied for Mazandaran province, utilizing a modified version of Standardized Precipitation Index (SPI) for 3-, 6- and 12-month time scales and Markov chains. According to results, drought termination time and expected residence time of drought classes with increasing time series steps (from 3- to 12-month) showed increasing and decreasing trends, respectively. Furthermore, log-linear models were applied for short term prediction of drought class transition corresponding to SPI 12-month. Results also indicated that the lowest frequencies occurred during direct transitions from a given drought class to two/three classes with higher (lower) severity. Furthermore, the occurrence probability of each drought class from two previously given drought classes was calculated and validated by the log-linear model. Results of validation of the predictions during 2001 confirmed appropriateness of predictions corresponding to drought class severity for a 2-month lead time from two previous months, particularly when drought was initiating or dissipating. It is concluded that log-linear predictions of drought severity class can be used as a useful tool for early warning to farmers and water managers early in autumn. پیش‌بینی, شاخص SPI, زنجیره مارکف, مدل خطی-لگاریتمی, هشدار اولیه Prediction, SPI index, Markov chains, Log-linear model, Early warning 0 0 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-172&slc_lang=fa&sid=1 s.Adib Banimahd سید ادیب بنی‌مهد adib2004b@gmail.com 10031947532846002119 10031947532846002119 Yes Davar Khalili داور خلیلی 10031947532846002120 10031947532846002120 No