fa مقایسه عملکرد روش انگشت‌نگاری و اندازه-گیری صحرایی فرسایش در منشایابی رسوبات آبی تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong><span dir="RTL">نخستین گام برای اجرای برنامه‌های حفاظت خاک، تعیین اهمیت نسبی منابع رسوب و در نتیجه شناسایی مناطق بحرانی در داخل حوزه آبخیز می‌باشد. هدف این تحقیق مقایسه نتایج روش انگشت&shy;نگاری رسوبات و اندازه&shy;گیری صحرایی فرسایش برای منشایابی رسوبات آبی در حوضه ورتوان قزوین می&shy;باشد. بدین منظور از تحلیل تشخیص برای تعیین ترکیب بهینه ردیاب و از مدل&shy;های چندمتغیره ترکیبی برای تعیین سهم منابع رسوب استفاده شد. برای اندازه&shy;گیری میزان فرسایش واحدهای سنگ&shy;شناسی نیز از تله&shy;های رسوب&shy;گیر استفاده شد. نتایج نشان داد سهم واحدهای رسوبی، آهکی و آتشفشانی در رسوبات خروجی حوزه به ترتیب برابر 6/47، 4/37 و 1/15 درصد و اهمیت نسبی این منابع از نظر رسوب ویژه به ترتیب برابر 58/1، 04/1 و 48/0 است. هم‌چنین میانگین حداقل و حداکثر وزن رسوبات تجمع یافته در تله&shy;های رسوب&shy;گیر به‌ترتیب برابر 2/13 و 6/221 گرم برای واحدهای آهک اوربیتولین&shy;دار و پلاژیوکلازدار بود. در</span> <span dir="RTL">کل</span> <span dir="RTL">نتایج</span> <span dir="RTL">و کارآیی روش</span> <span dir="RTL">انگشت&shy;نگاری،</span> <span dir="RTL">توسط اندازه&shy;گیری‌‌ های</span> <span dir="RTL">میدانی</span> <span dir="RTL">مورد</span> <span dir="RTL">تایید</span> <span dir="RTL">قرار</span> <span dir="RTL">گرفت. هم‌چنین اختلافات</span> <span dir="RTL">نتایج</span> <span dir="RTL">دو روش مورد استفاده را می&shy;توان</span> <span dir="RTL">حاصل اختلاف</span> <span dir="RTL">مساحت واحدها</span> <span dir="RTL">و نیز</span> <span dir="RTL">عدم لحاظ نسبت تحویل رسوب مقاومت&shy;های مکانی و فیلتری در روش اندازه&shy;گیری صحرایی دانست.&nbsp;</span></strong></p> <p>The methods of determining the contribution of sediment sources are divided into direct and indirect categories. This study aimed to compare the results of fingerprinting technique (direct method) and field measurements of erosion (indirect method), in Vartavan catchment. Discriminant analysis and multivariate mixing model were used for determining the optimum combination of tracers and contribution of sediment sources. Sediment trapper was also used for measuring the erosion of various lithological units. The result showed that the contributions of sedimentary, calcareous and volcanic sources in the outlet sediments were equal to 47.6, 37.4 and 15.1 % respectively and the relative importance of these sources (in terms of specific sediment) were equal to 1.58, 1.04 and 0.48 respectively. The average of minimum and maximum weight of accumulated sediments in trappers were also 2/13 and 6/221 gr for orbitolina and plagioclase limestone respectively. In total the results and efficacy of fingerprinting, was approved by field measurements. As well, differences between the results of direct and indirect methods are due to the differences in the area of units and the lack of spatial and filtering resistances in the indirect methods. The overall result is that although the contribution of sediment sources was determined directly using fingerprinting method considering the concepts of sediment transport and delivery, but indirect methods provide valuable information on the erodibility of sediment sources that is crucial for identifying critical regions and planning soil conservation programs.</p> تحلیل تشخیص, مدل ترکیبی چندمتغیره, سهم منابع رسوب, ورتوان. Discriminant analysis, multivariate mixing model, sediment source contribution, Vartavan 1 9 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-101-4&slc_lang=fa&sid=1 Jamal Mosaffaie جمال مصفایی jamalmosaffaie@gmail.com 10031947532846008527 10031947532846008527 Yes Soil Conservation and Watershed Management Research Institute پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. MohammadReza Ekhtesasi محمدرضا اختصاصی mr_ekhtesasi@Yazd.ac.ir 10031947532846008528 10031947532846008528 No Yazd university دانشگاه یزد Amin salehpour jam امین صالح پورجم aminpourjam@yahoo.com 10031947532846008529 10031947532846008529 No Soil Conservation and Watershed Management Research Institute پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران.