fa معرفی الگوریتم MOGP و کاربرد آن در مدیریت حوضه تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong>مهم‌ترین عاملی که در مدیریت یک حوزهآبخیز باید مدنظر قرار گیرد، در نظر گرفتن اهداف در راستای سیاست‌ها است. در بهره‌برداری از سامانه‌های منابع آب، به‌طور عام و مخزن، به‌طور خاص، قواعد بهره‌برداری بهتر است به‌صورت چندهدفه استخراج شوند. در این تحقیق، برنامه‌ریزی ژنتیک چندهدفه (</strong><strong><span dir="LTR">MOGP</span></strong><strong>) توسعه و استفاده می‌شود. در ادامه، پس از صحت‌سنجی، برای استخراج سیاست بهره‌برداری چندهدفه از مخزن به‌کار گرفته می‌شود. در تحقیق حاضر، هر سیاست بهره‌برداری با رویکرد کمینه کردن آسیب‌پذیری (به‌عنوان هدف اول) و بیشینه کردن اطمینان‌پذیری (به‌عنوان هدف دوم)، استخراج می‌شود. نتایج صحت‌سنجی نشان می‌دهند که عمل‌کرد ابزار معرفی شده موفقیت‌آمیز است (با ضریب تعیین 997/0 در مسأله ریاضی) و می‌تواند برای مسائل چندهدفه در مدیریت سامانه‌های منابع آب به‌کار گرفته شود، به‌طوری که محدوده تغییرات آسیب‌پذیری بین 16 تا 41 درصد و محدوده تغییرات اطمینان‌پذیری بین 46 تا 78 درصد خواهد بود. </strong></p> <p>The most important factor that should be considered in managing a watershed is, taking into account objectives under policies. In operating from water resources systems, in general, and in reservoir, in particular, operating rules should be extracted as multi-objective. In this paper, multi-objective genetic programming (MOGP) is developed and used. Then, after verification, it is used to extract the reservoir multi-objective operating policy. In the present study, each operating policy is extracted with approach of minimization of the vulnerability approach (as the first objective) and maximization of the reliability (as a second objective). The verification results show that the performance of introduced tool is successful (with a coefficient of determination equal to 0.997) and it can be used for the multi-objective problems in the management of water resources systems, so that the range of vulnerability changes is between 16 to 41% and the range of reliability changes is between 46 to 78%.</p> مبتنی بر پارتو, مدیریت منابع آب, بهره‌برداری چندهدفه, مدیریت حوضه, توسعه ابزار Based on Pareto, Water Resources Management, Multi-Objective Operating, Basin Management, Tool Development 1 8 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-372-1&slc_lang=fa&sid=1 Parisa-Sadat Ashofteh پریساسادات آشفته ps.ashofteh@qom.ac.ir 100319475328460010965 100319475328460010965 Yes University of Qom, Qom دانشگاه قم Omid Bozorg Haddad امید بزرگ حداد OBHaddad@ut.ac.ir 100319475328460010966 100319475328460010966 No University of Tehran, College of Agriculture & Natural Resources دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی