fa ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی برای مصارف کشاورزی با استفاده ازمدل استنتاج فازی تخصصي Special پژوهشي Research <p>امروزه تغییر کیفیت و شور شدن آب‌های زیرزمینی خطری بزرگ در راه توسعه کشاورزی به‌خصوص در مناطق خشک و نیمه‌خشک همچون ایران به شمار می‌رود. در این تحقیق، کاربرد تئوری مجموعه فازی جهت ارزیابی میزان کیفیت آب زیرزمینی مورد بررسی قرار گرفته است. در سال‌های اخیر، روش‌هایی هوش مصنوعی تطبیق یافته‌اند تا عدم قطعیت همراه با مسائل زیست‌محیطی را در نظر بگیرند. منطق فازی یکی از روش‌های مشهور تصمیم‌گیری در محیط‌های پیچیده و همراه با عدم قطعیت است. در این تحقیق کیفیت 49 نمونه آب زیرزمینی دشت سراب در سال ۱۳۹۳ که در آزمایشگاه آب‌شناسی دانشگاه تبریز اندازه‌گیری شده بودند؛ استفاده شده است. مقادیر شاخص‌های آبیاری شامل نسبت جذب سدیم، شاخص تراوایی، نسبت کلی، نسبت جذب منیزیم، بیکربنات سدیم باقی‌مانده، درصد انحلال سدیم و هدایت الکتریکی به‌عنوان نماینده تمامی املاح محلول در آب، در این پژوهش استفاده گردید. با استفاده از مدل کیفی فازی، کیفیت آب زیرزمینی به سه طبقه مطلوب، قابل‌قبول و غیرقابل‌قبول تقسیم شد. نتایج نشان دادند؛ 41 نمونه در رده مطلوب و با سطح اطمینان 65 درصد تا 83 درصد و 26 نمونه در رده قابل‌قبول و با سطح اطمینان 37 درصد تا 4/65 درصد قرار گرفتند. 3 نمونه باقیمانده نیز در رده غیرقابل‌قبول و با حداکثر سطح اطمینان 4/23 درصد قرار گرفتند.</p> <p>Nowadays, groundwater quality change and salinization of water resources is a major hazard to developing of agriculture, particularly in dry lands like Iran. In this study, the application of Fuzzy Set theory to evaluate quality of groundwater was studied. In recent years, artificial intelligence methods have adjusted to spot uncertainty in environmental problems. Fuzzy Logic is one of the popular methods for decision making in complex and uncertain environments. In this study, the 49 groundwater samples of Sarab plain in 2014 that analyzed in Hydrogeology laboratory of Tabriz University was used. Values of irrigation indices including the Sodium Absorption Ratio, Permeability Index, the Kelley Ratio, Magnesium Adsorption Ratio, Residual Sodium Bicarbonate, Dissolved Sodium Percentage and Electrical Conductivity as an indicator of total dissolved solids in water are used in this research. Based on Fuzzy Water Quality Model, the groundwater quality is classified in three categories desirable, acceptable and unacceptable. Results showed 41 Samples come in desirable category with certainty level of 65 to 83 percent and 26 samples classified in the acceptable category whose certainty level ranged from 37 to 65.4 percent and the remaining three samples were in rejected category with the maximum certainty level of 23.4 percent.</p> مدل استنتاج فازی, دشت سراب, شاخص‌های آبیاری, قوانین فازی, مدل ممدانی. : Fuzzy Inference Model, Sarab Plain, Irrigation Indices, Fuzzy Rules, Mamdani Model 73 80 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-413-1&slc_lang=fa&sid=1 Meysam Vadiati میثم ودیعتی meysam.vadiati@gmail.com 10031947532846006393 10031947532846006393 Yes Univeristy of Tabriz دانشگاه تبریز Asghar Asghari Moghaddam اصغر اصغری مقدم Moghadam @tabrizu.ac.ir 10031947532846006394 10031947532846006394 No Univeristy of Tabriz دانشگاه تبریز Mohammad Nakhaei محمد نخعی nakhaei@khu.ac.ir 10031947532846006395 10031947532846006395 No Kharazmi Univeristy دانشگاه خوارزمی تهران