fa مدلسازی و تحلیل تغییرات رژیم هیدرولوژیکی رودخانه ها (مطالعه موردی: رودخانه گرگانرود، ایستگاه هیدرومتری تمر) تخصصي Special پژوهشي Research <p>بارندگی، دما، دبی و سیلاب از پارامترهای مهم در بین پارامترهای اقلیمی و هیدرولوژی هستند که پیش‌بینی و شناسایی رفتار آن‌ها برای مدیریت منابع آبی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این پژوهش برای بررسی تغییرات رژیم هیدرولوژیک رودخانه گرگان رود در ایستگاه هیدرومتری تمر، از آمار 44 ساله ایستگاه هیدرومتری تمر از سال 1348 تا 1391 با استفاده از نرم افزارهای GIS، ILWIS 2.1 و SMADA مدلسازی و تحلیل گردید. سپس، مشخصات فیزیکی حوضه، اقلیم، دما، بارش، روند آبدهی، سیلاب و هیدروگراف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اقلیم منطقه در حال تغییر به سوی آب و هوای گرم و خشک می-باشد که از اثرات آن می‌توان به کاهش باران و افزایش دما، افزایش شدت بارش و افزایش دبی‌های اوج منطقه اشاره نمود. از سوی دیگر، بررسی میانگین دبی‌های ماهانه و سالانه نشان دهنده روند نسبتا ضعیف افزایشی این پارامتر در حوضه مذکور می‌باشد که با وضعیت جهانی تغییر اقلیم در نیمکره شمالی و عرض‌های 30 درجه که عمدتاً خشک‌تر شده‌اند، مطابقت دارد. با بررسی سیلاب‌های حوضه آبریز تمر مشخص گردید بیشترین سیلاب‌ها مربوط به ماه‌های آبان، اسفند، فروردین و اردیبهشت؛ به ترتیب با فراوانی وقوع 14، 12، 12 و 12 مورد در طول دوره آماری 10 ساله می‌باشند. در نهایت با آنالیز چند سیلاب مهم ثبت شده در ایستگاه هیدرومتری تمر، هیدروگرف واحد حوضه مشخص شد و با ارزیابی عامل زمان تمرکز و الگویی توزیع زمانی بارش، هیدروگراف سیلاب با دوره ‌های بازگشت 2 لغایت 2000 ساله تعیین گردید.</p> <p>In this researcher for study trend hydrologic regime gorganarood river in Tamar hydrometric station, using of information 44 years Tamar hydrometric station in years 1348 until 1391, analyzed and modeling by GIS, ILWIS 2.1 and SMADA software. Then, physical characteristics in watershed, climate, temperature, rainfall, discharge process, floods and hydrographic took analyze. Results showed that the climate is changing into warm and dry, the effects can be cited reduced rainfall and increasing temperatures, increased rainfall intensity and increased peak discharges areas. On the other hand, check average discharges and annual discharges rates increase relatively weak trend this parameter is mentioned in the watershed that with the global climatic changes in the northern 30◦- latitude. Specified with examining flood Tamar watershed most floods related in the months of November, March, April and May frequency was respectively in the amount of 14, 12,12 and 12 during the period 10 years. In the end, it was found watershed unit hydrograph with analyzing several important floods recorded in Tamar station and the assessment Basin focus time and distribution pattern of rainfall respectively was the floods hydrograph with return period 2 until 2000 years.</p> سیلاب, هیدروگراف, بارندگی, دبی, ایستگاه هیدرومتری تمر. Floods, hydrograph, rainfall, discharge, Tamar hydrometric station. 35 45 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-464-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Farzin سعید فرزین saeed.farzin@semnan.ac.ir 100319475328460010758 100319475328460010758 Yes Semnan University دانشگاه سمنان Forough Alizadeh sanami فروغ علی زاده صنمی f.alizadeh@sanru.ac.ir 100319475328460010759 100319475328460010759 No Iran University of Science and Technology دانشگاه علم و صنعت ایران