fa بهینه سازی الگوی کشت به منظور کاهش فرسایش خاک، مطالعه موردی: آبخیز قوشچی تخصصي Special پژوهشي Research <p align="center" dir="RTL"><strong>بهینه سازی الگوی کشت به منظور کاهش فرسایش خاک، </strong></p> <p align="center" dir="RTL"><strong>مطالعه موردی: آبخیز قوشچی</strong></p> <p><strong><span dir="RTL">خطرات ناشی فرسایش خاک در حوزه‌های آبخیز از عمده‌ترین مشکلاتی است که به طور همه جانبه تعادل اکولوژیک آبخیزها را تحت تاثیر قرار داده است. این تحقیق با هدف تعیین سطح بهینه کاربری اراضی به منظور کاهش میزان فرسایش و افزایش درآمد ساکنان حوزه آبخیز قوشچی واقع در استان آذربایجان‌غربی انجام شد. ابتدا </span></strong><strong><span dir="RTL">میزان درآمد‌ها و هزینه‌های کاربری‌های موجود با مطالعات میدانی محاسبه گردید. سپس خسارات ناشی از فرسایش با تبدیل میزان فرسایش خاک به سطح اراضی با کاربری مشخص و با عمق خاک معادل برآورد شد. </span></strong><strong><span dir="RTL">برای سه گزینه مختلف شامل وضعیت فعلی کاربری‌ها بدون اعمال مدیریت اراضی، وضعیت فعلی کاربری‌ها با اعمال مدیریت اراضی و وضعیت استاندارد کاربری‌ها</span></strong><strong><span dir="RTL">، </span></strong><strong><span dir="RTL">مدل برنامه ریزی خطی چند هدفی به وسیله نرم‌افزار </span></strong><strong>LINGO</strong> <strong><span dir="RTL">برقرار</span></strong><strong><span dir="RTL"> و بهینه‌سازی به روش سیمپلکس</span></strong> <strong><span dir="RTL">حل گردید</span></strong><strong><span dir="RTL">. </span></strong><strong><span dir="RTL">در نهایت مناسب‌ترین گزینه کاربری و مدیریت اراضی با مقایسه میزان فرسایش و سود در هر یک از گزینه‌ها تعیین و شرایط موجود و شرایط توصیه شده مقایسه گردید. </span></strong><strong><span dir="RTL">نتایج نشان داد سطح کاربری‌های فعلی جهت کاهش میزان فرسایش و افزایش درآمد ساکنین حوزه مناسب نبوده و در شرایط بهینه باید تغییر کند. در شرایط بهینه سطح اراضی باغی از 408 هکتار به 507 هکتار، سطح اراضی مرتعی بدون تغییر، سطح اراضی کشت آبی از 169 هکتار به 136 هکتار و سطح </span></strong></p> <p><strong><span dir="RTL">اراضی دیم نیز از 636 هکتار به 570 هکتار تغییر می‌یابد. علاوه بر این نتایج نشان داد که در صورت بهینه‌سازی کاربری اراضی، میزان فرسایش خاک و سوددهی کل حوزه به ترتیب 75/0 درصد کاهش و 68/3 درصد افزایش، در صورت اعمال مدیریت اراضی 27/42 درصد کاهش و 39/21 درصد افزایش، و در شرایط استاندارد 95/60 درصد کاهش و 20/24 درصد افزایش می‌یابد. نتایج حاصل از تحلیل حساسیت نیز نشان داد که تغییر در سطح اراضی باغی و مرتعی، بیشترین تاثیر را در افزایش میزان سوددهی و کاهش فرسایش خاک حوزه آبخیز قوشچی دارد</span></strong></p> <p>Soil erosion hazard in catchments are the major problems that can affect ecological balance of such areas. This study aimed to determine the optimal use of land to reduce erosion and increase the resident&#39s income of Qushchi watershed in West Azerbaijan province. Income and expenses for the current land uses were calculated with field studies. Damages resulting from the soil erosion were estimated by soil depth equal to the specified land uses. For three different options including the current status of land uses without and with land management, and the standard status of land uses, multi-objective linear programming model was established by LINGO software. Then the optimization problem of the land use was solved by simplex method. Finally, the best option of land use was determined by comparing erosion rate and its cost in each scenario. Then the circumstances and the recommended conditions were compared. The results indicated that the current surface area of current land uses is not suitable to reduce erosion and increase income of residents and should change in the optimum conditions. At the optimum level, horticulture area of 408 to 507 (ha), irrigated land area of 169 to 136 (ha) and Dry farming of 636 to 570 (ha) should change while conversion of rangeland area not indispensable. In addition, the results showed that in case of the optimization of land use only, soil erosion and the profitability of the whole area will 0.75 percent decrease and 3.68 percent increase respectively. In case of land management practices, 42.27 percent will decrease and 21.39 percent increase and with the standard conditions 60.95 percent will decrease and 24.20 percent increase. The results of the sensitivity analysis showed that the change in the horticulture and range land have the greatest impact on increasing profitability and reducing soil erosion of Qushchi watershed.</p> : برنامه‌ریزی خطی, مدیریت اراضی, فرسایش خاک, تحلیل حساسیت, سود دهی. linear programming, land management, soil erosion sensitivity analysis, profitability 59 69 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-263-2&slc_lang=fa&sid=1 reza sokoti oskooyee رضا سکوتی اسکوئی 10031947532846004894 10031947532846004894 Yes davod nikkami داود نیک کامی 10031947532846004895 10031947532846004895 No ebrahim boroshkeh ابراهیم بروشکه 10031947532846004896 10031947532846004896 No