fa بررسی ویژگی‌های هیدروژئوشیمیایی آبخوان دشت تبریز با استفاده از مدل‌های هیدروشیمیایی و روش‌های آماری تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>دشت تبریز با وسعتی بیش از 700 کیلومترمربع در محدوده شرقی شهر تبریز تا شوره</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>زارهای دریاچه ارومیه گسترده شده است. در این مطالعه به منظور ارزیابی ویژگی&shy;های هیدروشیمیایی آب زیرزمینی آبخوان دشت تبریز، 30 نمونه از منابع آب زیرزمینی در مهرماه سال 1391 جمع&shy;آوری گردید و در آزمایشگاه آبشناسی دانشگاه تبریز مورد تجزیه هیدروشیمیایی قرار گرفت. هدف این تحقیق ارزیابی وضعیت هیدروشیمیایی و تکامل هیدروشیمیایی آب زیرزمینی آبخوان دشت تبریز می&shy;باشد که در این راستا از روش&shy;های آماری چند متغیره مانند تحلیل عاملی، شاخص اشباع کانی&shy;ها و شاخص کلروآلکالین و مدل&shy;سازی هیدروشیمیایی معکوس توسط نرم&shy;افزار </strong><strong><span dir="LTR">PHREEQC</span></strong><strong> استفاده گردید. شاخص اشباع نمونه&shy;ها نسبت به کانی&shy;ها نشان دادند که آب زیرزمینی این آبخوان نسبت به کانی&shy;های کربناته فوق&shy;اشباع و نسبت به کانی&shy;های سولفاته و هالیت تحت&shy;اشباع می&shy;باشد. نتایج حاصل از تحلیل عاملی سه گروه عاملی را در کیفیت آب زیرزمینی دشت تبریز </strong>مؤثر <strong>نشان دادند. عامل اول و دوم ناشی از تأثیر سازندها و اندرکنش آب- سنگ است که زمین&shy;زاد نامیده می&shy;شوند و عامل سوم از فعالیت&shy;های انسانی&nbsp; ناشی می&shy;شود.</strong></p> <p>The Tabriz plain with an area of more than 700 km² extends from the eastern side of Tabriz city to the salt flats of Urmia Lake. In this study, in order to assess the hydrochemical characteristics of the groundwater of aquifer of the Tabriz plain, 30 groundwater samples were collected in October 2012 and analyzed at hydrogelogy Laboratory of university of Tabriz. The aim of this study is to evaluate the hydrochemical characteristics of the Tabriz plain aquifer and the groundwater sequence evolution. In this context the multivariate statistical techniques such as factor analysis, saturation index of minerals, chloro-alkaline index and inverse hydrochemical modeling were used. Saturation index of minerals show that the groundwater is saturated with respect to the carbonate minerals, under saturated with respect to the halite and sulfate minerals. The results of the factor analysis show that three factors were affecting the quality of the groundwater in the Tabriz plain. The first and second components resulting from affecting of formations and water-rocks interactions, so called geogenetic, and the third component is because of the anthropogenic phenomena.</p> <p></p> : دشت تبریز, هیدروژئوشیمی, تحلیل عاملی, مدل‌سازی هیدروشیمیایی, PHREEQC The Tabriz plain, hydrochemistry, factor analysis, hydrochemical modeling, PHREEQ 39 50 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-419-2&slc_lang=fa&sid=1 rahim barzegar رحیم برزگر 10031947532846006479 10031947532846006479 No دانشکده علوم طبیعی ، دانشگاه تبریز asghar asgharimoghadam اصغر اصغری مقدم 10031947532846006480 10031947532846006480 Yes دانشکده علوم طبیعی ، دانشگاه تبریز morteza najib مرتضی نجیب 10031947532846006481 10031947532846006481 No سازمان آب منطقه‌ای آذربایجان‌شرقی naemeh kazemian نعیمه کاظمیان 10031947532846006482 10031947532846006482 No شرکت آب و فاضلاب آذربایجان‌شرقی