fa ارزیابی توزیع زمانی و مکانی روزهای همراه با گردوغبار در غرب و جنوب غرب ایران. تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL">پدیده گردوغبار، امروزه به یکی از مخاطرات طبیعی نوظهور در کشور تبدیل شده است؛ پدیده&shy;ای که با آثار زیان بار خود از جوانب مختلف شرایط طبیعی و انسانی را تحت تاثیر قرار می&shy;دهد. لذا در این پژوهش توزیع زمانی و مکانی روزهای همراه با گردوغبار در غرب و جنوب غرب ایران و در سطح ایستگاه&shy;های هواشناسی واقع در سه استان ایلام، خوزستان و کرمانشاه مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور آمار روزهای همراه با گردوغبار از سازمان هواشناسی کشور برای دوره 1986 تا 2008 اخذ گردید. در ابتدا مجموعه داده های لازم از نظر نرمال بودن بررسی گردید، سپس توزیع زمانی این پدیده در سطح ایستگاه&shy;های منطقه مورد مطالعه به صورت نمودار مشخص گردید و در ادامه براساس سامانه اطلاعات جغرافیایی و در محیط <span dir="LTR">GIS </span>&nbsp;توزیع مکانی سالانه و ماهانه روزهای همراه &nbsp;با گردوغبار در منطقه غرب و جنوب غرب کشور براساس روش&shy;های درون یابی مختلف مشخص گردید. نتایج حاصل نشان داد که تعداد روزهای همراه با گردوغبار در ایستگاه&shy;های دهلران، اهواز و دزفول در بالاترین سطح قرار دارد و در جنوب استان&shy;های ایلام و خوزستان بحرانی&shy;ترین شرایط مشاهده شده است و از شمال به جنوب منطقه تعداد روزهای گردوغباری افزایش می&shy;یابد. همچنین نتایج حاصل نشان داد که توزیع رخداد این پدیده، تحت تأثیر سیستم&shy;های اقلیمی منطقه&shy;ای به دلیل شرایط ناهمواری&shy;ها و سطح ارتفاعی غرب کشور یکسان نیست و بیشترین روزهای همراه با گردوغبار در جنوب غرب برای استان خوزستان مشاهده می&shy;شود. در مناطق غرب در اواسط فصل بهار، اردیبشهت ماه از فراوانی رخداد بالایی برخوردار می باشد. توزیع مکانی این پدیده بیشتر از عامل عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا تبعیت می&shy;نماید. با توجه به نتایج حاصل، بحرانی بودن کل منطقه حائز اهمیت است اما در استان خوزستان شرایط در وضعیت بحرانی تری قرار دارد. مدیریت بحران در قبل و حین این مخاطره طبیعی برای سازگاری بهتر به منظور کاهش آثار زیان بار آن از اهمیت بسیاری برخوردار خواهد بود.</p> <p>Iran to its geographical location and climatic conditions has been grappling with dust storms, but dust concentration and frequency of occurrence of this phenomenon in recent years greatly expanded. So that normal conditions and everyday life of the people in the region have suffered serious hazards. In this study the temporal distributions dust storms of Khozestan province and is recorded in five synoptic stations inclusive: Ahvaz, Abadan, Aghajari, Safi-Abad and Mahshahr have been analyzed during 2000 and 2015 years. The results showed that, overall in total of 1507 cases dust storms recorded. Ahvas station with 509 cases (%37) and Aghajari station with 156 cases (%10), in order have had most and least recording dust storms. In Khozestan province the most dust storm events recorded in spring and summer seasons. On the other hand, in autumn and winter, Ahvaz more than other stations were affected by dust events and Safiabad and Dezful have the lowest recoding events in this seasons. In all stations, in June, is recorded the most dust storms. Against, Ahvas and Abadan in December and other stations in November have had the least recording dust storm events.</p> توزیع زمانی, توزیع مکانی, غرب و جنوب غرب, گردوغبار Dust Storm, Khozestan province, Synoptic Station, Temporal distribution. 1 10 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-561-1&slc_lang=fa&sid=1 Massoud Goodarzi مسعود گودرزی massoudgoodarzi@yahoo.com 10031947532846008737 10031947532846008737 Yes SCWMRI پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری Asaad Hoseini اسعد حسینی hosseini.asad8@gmail.com 10031947532846008738 10031947532846008738 No Ardabil university دانشگاه محقق اردبیلی hamzeh Ahmadi حمزه احمدی 10031947532846008739 10031947532846008739 No Hakim Sabzevari university دانشگاه حکیم سبزواری