fa ارزیابی اثرات سامانه جمع‌آوری رواناب و قرق بر ذخیره رطوبت و پوشش سطح زمین در جنگل‌های زاگرس در استان کرمانشاه تخصصي Special پژوهشي Research <p dir="RTL"><strong>پدیده خشکیدگی سراسر جنگل<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T18:38">‌</ins>های زاگرس را فرا گرفته است و از جمله راهکارهای کوتاه کوتاه‌مدت مدیریتی نفوذ دادن رواناب سطحی به&rlm;منظور مقابله با خشکیدگی معرفی شده است. منظور هدف از اجرای پژوهش حاضر بررسی نقش بانکت هلالی و قرق در افزایش ذخیره رطوبت خاک از طریق نفوذ دادن رواناب بود که در بخشی از جنگل&rlm;های کله&rlm;زرد در جنوب کرمانشاه در قالب طرح آزمایشی بلوک<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T18:43">‌</ins>های کامل<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T18:43">اً</ins> تصادفی با چهار تیمار و&nbsp; سه تکرار انجام یافت. کرت<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T18:43">‌</ins>&rlm;های آزمایشی به ابعاد 30&times;50 متر طراحی و تیمارها شامل بانکت هلالی+قرق، قرق، بانکت هلالی بدون قرق و شاهد شاهد قرق+بانکت هلالی، قرق، بانکت هلالی بدون قرق شاهد بود. بانکت<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T19:20">‌</ins>ها بسته به وضعیت سطح زمین </strong><strong>به شکل هلالی به طول تقریبی 7 هفت متر و عمق نیم متر ایجاد شد. همچنین رطوبت حجمی خاک با دستگاه رطوبت سنج (</strong><span dir="LTR">TDR</span><a href="#_ftn1" name="_ftnref1" title=""><span dir="LTR">[1]</span></a>) <strong>در سه نقطه داخل بانکت، کناره بانکت و شاهد اندازه&rlm;گیری شد.</strong><strong> نتایج این پژوهش نشان داد که </strong><strong>خشکیدگی در ابتدای شروع پروژه (سال 1391)، 30 درصد بود که بر اساس مشاهدات میدانی در سال بعد روند افزایشی داشت. نتایج بررسی رطوبت اندازه&rlm;گیری شده نشان داد که میانگین ذخیره رطوبت داخل بانکت 2 برابر نقطه شاهد بود که با اعمال تیمار بانکت+قرق بعد از 3 سال</strong><strong>، </strong><strong>تعداد 3 پایه از درختان خشکیده احیاء (19 پایه در هکتار) و 37 پایه در هکتار نیز کم<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T19:22">‌</ins>تر خشک شده بودند (درمقایسه با تیمار شاهد) که در مجموع موجب&nbsp; نجات 57 پایه درختی در هکتار از پدیده خشکیدگی شد. گرچه تیمار قرق موجب احیاء پایه&rlm;های خشکیده نشد، اما موجب کاهش شدت خشکیدگی به تعداد 38 پایه در هکتار شد. تاثیر تیمار بانکت بدون قرق در کاهش خشکیدگی 6 پایه در هکتار به‌دلیل عدم حفاظت و چرای دام بود. نهایتا<ins cite="mailto:Windows%20User" datetime="2016-10-12T19:24">ً</ins> &nbsp;دو تیمار بانکت+قرق و قرق منجر به افزایش معنی&rlm;دار تاج پوشش گیاهی و لاشبرگ سطح زمین در مقایسه با دو تیمار دیگر شدند (تیمار بانکت بدون قرق تاثیر معنی&rlm;داری در این زمینه نداشت). بنابراین، احداث بانکت توام توام با قرق به‌عنوان گزینه مناسب افزایش رطوبت موثر در کاهش پدیده خشکیدگی و سازگار با جنگل&rlm;های زاگرس پیشنهاد &rlm;شد.</strong></p> <div>&nbsp; <hr align="left" size="1" width="33%" > <div id="ftn1"> <p><a href="#_ftnref1" name="_ftn1" title="">[1]</a> Time Domain Reflectometry</p> </div> </div> &nbsp;<br> Oak forests in the Zagros, west Iran, are suffering from severe unusual dieback phenomenon which has been developed throughout forest area. However, combating this event needs short terms measurements for return soil moisture in soil profile during dry seasons. The objective of this research was to evaluate the effect of runoff harvesting through micro-catchment. The research work was conducted in the Kalehzard site, Kermanshah, Iran. The treatments include a Crescent Shaped Bund + Preservation (CSB+P), Preservation treatment (PT), Crescent Shaped Bund without Preservation CSB-P and Control treatment (CT), resulting in a total of 12 plots. Each plot measured 50 &times;30 meters performed in September 2012. The ground cover was estimated using a 1 m² quadrate and all dried trees was recorded within plots every year. Soil moisture was measured in three layers (10, 30 and 50 cm) using time domain reflectometry (TDR). Finally, all data statistically were analyzed using SAS_6.12software. The result explored that dieback ratio was 30%, while there was increased during second year in CT. The data from TDR showed that CSB+P significantly enhanced soil moisture and consequently attributes in re-vegetation of dried tree (19 tree/ha) as well as reduction in dieback (37 tree/ha) compared to control treatment. Although the preserved treatment affects severity of dieback, there only curtail tree mortality rate (38 tree/ha), while CSB-P was minimum effect on forest mortality (6 tree/ha) due to absence of protection measures. In addition, significant increasing of plant cover and plant litter was found via CSB+P and PT. It is concluded that CSB+P can be considered as the possible adapted measure combating Zagros forest mortality through drought tension and climate change.<br> &nbsp;<br> &nbsp; بانکت هلالی, بلوط غرب, تیمار قرق, رطوبت حجمی, کله‌زرد Crescent Bound, Kalehzard Site, Quercuse persica, Soil Moisture 95 104 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-575-1&slc_lang=fa&sid=1 Mosayeb Heshmati مسیب حشمتی heshmati46@gmail.com 10031947532846008551 10031947532846008551 Yes Soil Conservation and Watershed Management Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Mohamad Gheitouri محمد قیطوری m_ghatori50@yahoo.com 10031947532846008552 10031947532846008552 No Soil Conservation and Watershed Management Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Yahya Parvizi یحیی پرویزی yparvizi1360@gmail.com 10031947532846008553 10031947532846008553 No Soil Conservation and Watershed Management Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Mohamad Ahmadi محمد احمدی nahmadi1@yahoo.com 10031947532846008554 10031947532846008554 No Soil Conservation and Watershed Management Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Morad Shaikhvaisi مراد شیخویسی moradshikh46@yahoo.com 10031947532846008555 10031947532846008555 No Natural Resources Management Office of Kermanshah Province, Iran اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه Hosin Solimani حسین سلیمانی hsoilmani42@yahoo.com 10031947532846008556 10031947532846008556 No Natural Resources Management Office of Kermanshah Province, Iran اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه Nushin Piruzinejad نوشین پیروزی نژاد npiruxinejad50@gmai.com 10031947532846008557 10031947532846008557 No Natural Resources Management Office of Kermanshah Province, Iran اداره کل منابع طبیعی استان کرمانشاه Mahmood Arabkhedri محمود عربخدری marabkhedri@yahoo.com 10031947532846008558 10031947532846008558 No Soil Conservation and Watershed Management Institute Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Majid Hosini مجید حسینی mjhossaini@yahoo.com 10031947532846008559 10031947532846008559 No Soil Conservation and Watershed Management Institute Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Alireza Shademani علیرضا شادمانی ashademani@yahoo.com 10031947532846008560 10031947532846008560 No Soil Conservation and Watershed Management Institute Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی Arsalan Mohamadishokoh ارسلان محمدی شکوه Amohamadishok@yahoo.com 10031947532846008561 10031947532846008561 No Soil Conservation and Watershed Management Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Iran مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی