fa ارزیابی دقت توزیع مکانی بارش ماهواره 43B3 TRMM در اقالیم مختلف کشور ایران تخصصي Special پژوهشي Research <p><strong><span dir="RTL">عدم وجود یک سیستم دیده‌بانی بارش قابل اعتماد و گسترده یکی از چالش‌های مهم در تجزیه و تحلیل، پیش‌بینی هیدرولوژیکی و مدیریت منابع آب در ایران است. همچنین عدم وجود یا وجود داده‌های بارش با کیفیت پائین در برخی از مناطق کشور، استفاده از محصولات بارش ماهواره‌ای که می‌تواند به عنوان منبع جایگزین برای حوضه‌هایی با داده‌های پراکنده یا فاقد آمار در کشورهای در حال توسعه &nbsp;مانند ایران، بسیار مفید خواهد بود. لذا هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی و پهنه‌بندی میزان دقت بارش ماهانه ماهواره </span>TRMM 3B43 v7<span dir="RTL"> در پهنه ایران با ایستگاه‌های زمینی است. بدین منظور داده‌های ماهانه بارش </span>TRMM<span dir="RTL"> بصورت شبکه‌ای و با تفکیک مکانی 25/0 &times; 25/0 درجه طول و عرض جغرافیایی طی دوره 1998 تا 2014 استخراج گردید و با 41 ایستگاه سینوپتیک در سطح کشور مورد ارزیابی قرار گرفت. برای ارزیابی دقت بارش برآوردی و پهنه</span><span dir="RTL">&shy;</span><span dir="RTL">بندی معیارهای ارزیابی خطا، به ترتیب از معیارهای </span>NSE<span dir="RTL">، </span>RMSE<span dir="RTL">، </span>BIAS<span dir="RTL">، </span>ME<span dir="RTL"> و روش </span>IDW<span dir="RTL"> در نرم&shy;افزار </span>ArcGIS 10.3<span dir="RTL"> استفاده شد. در حالت کلی نتایج نشان داد که در اکثر مناطق خشک و نیمه خشک کشور ماهواره </span>TRMM<span dir="RTL"> دارای بیش&shy;برآوردی بارش و در مناطق پر بارش کشور کم&shy;برآوردی داشته است و با توجه معیار </span>ME<span dir="RTL">، در 93/82 درصد ایستگاه‌ها این کم و بیش برآوردی کمتر&nbsp; از 10 میلی‌متر در ماه بوده است. همچنین نتایج رتبه‌بندی معیارهای ارزیابی خطا نشان داد که ایستگاه اردبیل با مجموع رتبه 5 و ایستگاه اصفهان با مجموع رتبه 146 به ترتیب بیشترین و کمترین خطا را در برآورد بارش ماهانه داشتند. به طور کلی نتایج تحقیق نشان داد که داده‌های بارش ماهانه </span>TRMM<span dir="RTL"> در اکثر نقاط کشور از دقت قابل قبولی برخوردار بوده است.</span></strong></p> <p>The lack of a reliable and extended system to monitor rainfall is one of the major challenges in analyzing, hydrological prediction and water resources management in Iran. Using satellite precipitation products in some parts of the country with lack or presence of low quality precipitation data, which can be used as alternative source for basins with sparse data in developing countries such as Iran, will be very useful. Hence, the main objective of this study is to evaluate and interpolate the accuracy of monthly precipitation of TRMM 3B43 v7 satellite data in Iran with ground stations. The monthly precipitation data of TRMM with a spatial resolution 0.25 &times; 0.25 degree were extracted and evaluated with 41 stations in the country during the periods of 1998 to 2014. To evaluate the accuracy of rainfall estimation and interpolation of error criteria, the NSE, RMSE, BIAS, ME criteria and IDW methods in ArcGIS 10.3 software were used, respectively. Generally, the results showed that more arid and semiarid regions of Iran had overestimation while underestimation was in high precipitation regions. And based on the ME, 82.93 percent of stations had upper and under estimation with limitation of less than 10 mm in month. Also, the results of rating showed that Ardebil station with total rating of 5 and Esfahan stations with total rating of 146 had the highest and lowest error of monthly rainfall estimation. In general, the results showed that monthly rainfall data of TRMM had acceptable accuracy in most parts of the country.</p> بارش, توزیع فضایی,43B3, ایران, IDW Precipitation, Spatial distribution, 3B43, Iran, IDW 73 82 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-649-1&slc_lang=fa&sid=1 javad akbari chaharborj جواد اکبری چهاربرج javad_akbari@ut.ac.ir 100319475328460010952 100319475328460010952 Yes Tehran University دانشگاه تهران Majid Kazemzadeh مجید کاظم زاده mkazemzadeh@ut.ac.ir 100319475328460010953 100319475328460010953 No Tehran University دانشگاه تهران