fa ارزیابی اثر تغییر کاربری اراضی بر تغذیه آب زیرزمینی در آبخوان چندلایه تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span dir="RTL">فعالیت‌های انسانی با تغییر در کاربری اراضی، فرآیندهای هیدروژئولوژیک را تحت تاثیر قرار داده است. در این مقاله تاثیر تغییرات تاریخی کاربری اراضی بر میزان تغذیه هر یک از لایه‌های آزاد و تحت‌فشار آبخوان استان گلستان مورد ارزیابی قرار گرفته است.</span></strong> <strong><span dir="RTL">برای این منظور از نقشه‌های کاربری اراضی سال‌های 1363، 1384 و 1392 استفاده شد. همچنین به منظور ارزیابی اثر تغییرات کاربری اراضی بر پتانسیل تولید رواناب و تغذیه مستقیم آب زیرزمینی از روش </span></strong><strong>SCS</strong> <strong><span dir="RTL">استفاده شد. جنگل‌زدایی در مناطق کوهستانی و شهرسازی در محدوده دشت از مهمترین تغییرات کاربری اراضی موثر بر آبخوان های آزاد و تحت فشار بوده اند. بر اساس نتایج سطح پوشش جنگل و مرتع در مناطق کوهستانی به ترتیب 7/&rlm;8 و 4 درصد کاهش یافته و تماماً به زمین‌های کشاورزی اضافه شده است. تاثیر تغییر کاربری اراضی بر تغذیه آب زیرزمینی بیشتر از تولید رواناب بوده و سفره تحت‌فشار بیشتر تحت تاثیر قرار گرفته است. این تاثیر در طول 30 سال اخیر منجر به کاهشی به ترتیب معادل 12/&rlm;18 و 40/&rlm;12 درصد از تغذیه سفره‌های تحت‌فشار و آزاد و افزایش به ترتیب معادل&nbsp; 14/&rlm;14 و 23/&rlm;4 درصدی پتانسیل تولید رواناب در سطوح تغذیه&shy;ای این سفره‌ها شده است.</span></strong> Human activities and changing in land-use can affect geo-hydrological processes. This paper investigates historical land-use changes over Golestan multilayer aquifer, Northern IRAN, and their impacts on recharges of both phreatic and confined layers. To achieve this goal, three historical land-use maps of 1984, 2005 and 2013 were used. Also the effects of land-use changes on runoff generation potential and groundwater direct recharge have been evaluated using SCS method. Results show deforestation in mountainous region and urbanization in the plain are the most critical problems of the studied area. Forest and rangeland areas in the mountainous district decreased 8.7 and 4 percent, respectively, and totally added to agricultural lands. Effect of land-use changes on groundwater recharge was found to be more than runoff generation and confined layer is more impressed. In recent 30 years, land use changes caused reduction in natural recharge of confined and phreatic layers up to 18.12 and 12.40 percent. On the other hand, runoff generation potential increased by 14.14 and 4.23 percent, respectively.<br> &nbsp; روش SCS, سفره آزاد, سفره تحت‌فشار, شماره منحنی, GIS Confined Aquifer, Curve number, GIS, Phreatic aquifer, SCS method 50 60 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-333-6&slc_lang=fa&sid=1 Kumars Ebrahimi کیومرث ابراهیمی EbrahimiK@ut.ac.ir 100319475328460010278 100319475328460010278 Yes University of Tehran دانشگاه تهران Iman Karimirad ایمان کریمی راد IKarimirad@ut.ac.ir 100319475328460010279 100319475328460010279 No University of Tehran دانشگاه تهران Shahab Araghinejad شهاب عراقی نژاد Araghinejad@ut.ac.ir 100319475328460010280 100319475328460010280 No University of Tehran دانشگاه تهران