Iranian Jornal of Watershed Management Science&Engineering

fa ارزیابی کیفیت آب‌های زیرزمینی با تاکید بر پتانسیل خورندگی و رسوب‌گذاری آب‌ها در حوضه رودخانه حبله‌رود Groundwater Quality Assessment with an Emphasis on Potential Siltation and Corrosion for the Hable-Roud River Basin تخصصي Special پژوهشي Research کیفیت آبهای زیرزمینی به ویژه خورندگی و رسوب‌گذاری از دیدگاه اقتصادی و بهداشتی از اهمیت زیادی برخوردار است. این تحقیق با هدف بررسی پتانسیل خورندگی و رسوب‌گذاری آب های زیرزمینی در حوضه رودخانه حبله‌رود با توجه به افزایش جمعیت و نیاز آبی بیشتر و در نتیجه اهمیت فزاینده آب های زیرزمینی انجام شده است. در این تحقیق از شاخص های خورندگی و رسوب گذاری لانژلیه، رایزنر، پوکوریوس و تخریبی و همچنین نرم افزار ArcGIS به منظور پهنه بندی شاخص ها در سطح حوضه با استفاده از روش های زمین آمار استفاده شد. با توجه به میانگین شاخص ها (لانژلیه: 67/0؛ رایزنر: 51/6؛ پوکوریوس: 09/6؛ تخریبی: 89/12)، بیشتر سطح حوضه حبله رود (به طور متوسط 74%)  پتانسیل رسوب‌گذاری دارد. با توجه به معیار کارایی RMSE دو شاخص لانژلیه و رایزنر با استفاده از روش کریجینگ، شاخص پوکوریوس با روش IDW و شاخص تخریبی با روش RBF پهنه بندی شدند. نتایج نشان داد که آب های زیرزمینی بر اساس شاخص های لانژلیه، رایزنر، پوکوریوس و تخریبی به ترتیب در  35/75، 17/32، 42/56 و 96/72 درصد از حوضه حالت رسوب‌گذار دارد. در مجموع، بررسی شاخص های خورندگی و رسوب‌گذاری نشان داد که آب زیرزمینی حوضه تمایل به رسوب‌گذاری دارد. بنابراین، برنامه‌ریزی مناسب جهت جلوگیری از آسیب های اقتصادی و مضرات بهداشتی ضروری به نظر میرسد. یکی از راهکارهای کاهش رسوب‌گذاری در وهله اول تعیین مناطق پرخطر و سپس تعدیل pH به زیر حد اشباع می‌باشد. Groundwater quality, especially siltation and corrosion, are of great importance considering economic and health concerns. Due to the growing population and increasing water demands in the Hableh-Rud river basin and therefore increasing importance of groundwater, this research aims to assess the potential of corrosion and siltation in groundwater resources. In this research, the Langelier Saturation Index, Ryznar Stability Index, Puckorius Scaling Index and Aggressive Index indicators were used for corrosion and siltation assessment and geostatistical analyses tools in ArcGIS were applied for zonation of the indicators across the watershed. Given the average values obtained (0.67 for LSI; 6.51 for RSI; 6.09 for PSI; 12.89 for AI), a large portion of the study area (about 74%) is faced with a siltation condition. Considering the minimum values of RMSE, the two indices of LSI and RSI were interpolated using the Kriging method, while the IDW and RBF were considered for the interpolation of the PSI and AI indices, respectively. Results suggest that, based on the SI indicator, 75.3% of the total area encounters a siltation condition while the figures change for AI as 72.96%, for PSI as 56.42% and for RSI as 32.17%. In general, assessment of the corrosion and siltation indicators indicates a siltation status for the groundwater resources of the basin, which necessitates developing a suitable management plan to prevent its economic and health consequences. One of the appropriate ways to deal with the siltation issue is to identify critical areas and then adjust water pH to under saturation level. کیفیت آب زیرزمینی, خورندگی, رسوب‌گذاری, زمین‌آمار, حوضه رودخانه حبله‌رود Groundwater quality, Corrosion, siltation, Geostatistics, Hableh-Rud River basin 70 79 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-127-1&slc_lang=fa&sid=1 Omid Asadi Nalivan امید اسدی نلیوان omid.asadi@ut.ac.ir 100319475328460010303 100319475328460010303 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Amir Sadoddin امیر سعدالدین amir.sadoddin@gmail.com 100319475328460010304 100319475328460010304 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان Gholam Hoseein Karami غلامحسین کرمی karami2523@gmail.com 100319475328460010305 100319475328460010305 No دانشگاه صنعتی شاهرود Vahedberdi Sheikh واحدبردی شیخ v.sheikh@yahoo.com 100319475328460010306 100319475328460010306 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان