fa تحلیل الگوی تغییرات دمای اعماق مختلف خاک تحت تاثیر رطوبت و دمای هوا (مطالعه موردی: حوزه آبخیز طالقان) تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">در این مطالعه، </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تحلیل الگوی تغییرات دمای اعماق مختلف خاک تحت تاثیر دمای هوا (حداقل، میانگین و حداکثر) و رطوبت هوا (کمینه، میانگین و بیشینه) </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از آزمون&shy;های پیرسون و رگرسیون </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">از ایستگاه سینوپتیک طالقان طی دوره&shy; آماری 1386 تا 1394 استفاده گردید. نتایج پژوهش نشان داد که </span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بیش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ترین</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">ضریب</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">همبستگی،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مربوط</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دمای</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هوا</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">کمترین</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آن</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مربوط</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">رطوبت</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">هوا که</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدار</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عکس</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">دارد،</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">می</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">باشد. به طوری که بیشترین ضریب تبیین دما و رطوبت هوا در عمق 5 سانتی&shy;متری و کمترین آن در عمق 100 سانتی&shy;متری بوده است.</span></span></strong> <strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">به منظور برآورد دمای اعماق خاک از روی متغیرهای دما و رطوبت هوا، مدل&shy;های رگرسیونی برازش داده شده، با استفاده از 70 درصد داده&shy;ها کالیبره و با 30 درصد آنها صحت&shy;سنجی گردیدند. بدین صورت برای ارزیابی دقت مراحل کالیبراسیون و صحت&shy;سنجی از معیارهای ارزیابی خطا </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">RMSE</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman bold,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NSE</span></span></span></span></strong><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> استفاده گردید که </span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نتایج معیارهای ارزیابی خطا در حالت کلی نشان داد که مدل&shy;های رگرسیونی ارائه شده از کارایی خوبی در برآورد دمای اعماق مختلف خاک را داشته&shy;اند به طوری&shy;که بررسی مدل&shy;های رگرسیونی نشان داد که کارایی این مدل&shy;ها در اعماق نزدیک به سطح بهتر بوده است و</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">با افزایش عمق مقادیر ضریب همبستگی کاهش و مقادیر معیارهای ارزیابی خطا افزایش می &shy;یابد.</span></span></strong> In this study, to analyze the pattern of soil temperature changes in the depths of &nbsp;5, 10, 20, 30, 50 and 100 cm under the influence of temperature (minimum, average and maximum) and humidity (minimum, average and maximum) the Pearson and regression methods were used for Taleghaan synoptic station during the period of 2008 to 2016 . The results showed that soil temperature had the highest correlation coefficient with air temperature while the lowest correlation was found with air humidity time series. So that the maximum coefficient of determination of air temperature and humidity was in a depth of 5 cm whereas the lowest was found in a depth of 100 cm. In order to estimate the deep soil temperature using temperature and humidity variables, the regression models were fitted by 70% to 30% of data for calibration and validation stages, respectively. So to evaluate the accuracy of the calibration and validation stages the NSE and RMSE error criteria were used. In general, the results indicated that the presented regression models had very good and acceptable performance to estimate soil temperature and also with increasing soil depths, correlation coefficient has decreased while error evaluation criteria has increased. : مدل‌های رگرسیونی, دمای خاک, ضریب تبیین, NSE Regression Models, Soil Temperature, Coefficient Of Determination, NSE 1 10 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-740-1&slc_lang=fa&sid=1 Hasan Alipour حسن علی پور 100319475328460012001 100319475328460012001 No دانشگاه تهران Majid Kazemzadeh مجید کاظم زاده mkazemzadeh@ut.ac.ir 100319475328460012002 100319475328460012002 Yes دانشگاه تهران