fa تأثیر تغییر کاربری اراضی/پوشش بر رواناب سطحی در حوزه‌ آبخیز دویرج استان ایلام با استفاده از مدل SWAT و GIS تخصصي Special پژوهشي Research <strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">امروزه به دلیل افزایش رشد جمعیت، اقدامات مدیریتی نادرست و عدم نظارت بر روند تخریب پوشش اراضی سبب شده بسیاری از حوزه‌های آبخیز در معرض تخریب شدید قرار گیرند که این امر خود منجر به افزایش رواناب و رسوب می‌گردد. در این مطالعه، هدف بررسی تأثیر تغییر کاربری اراضی/پوشش بر نوسانات آب‌های سطحی در حوزه آبخیز دویرج بود. به‌منظور تهیه نقشه‌های کاربری اراضی/پوشش از تصاویر ماهواره لندست مربوط به سه سال&nbsp;1373، 1384 و 1393&nbsp;&nbsp;استفاده شد. برای مدل‌سازی بارش_رواناب از مدل رایانه‌ای&nbsp;&nbsp;</span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">SWAT&nbsp; &nbsp;</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">استفاده گردید؛ سپس با استفاده از</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">نرم‌افزار&nbsp; SWAT_CUP&nbsp; &nbsp; &nbsp;کارایی مدل افزایش یافت. بررسی&nbsp;</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">عملکرد مدل با استفاده از آماره‌های&nbsp; &nbsp;</span></span></span></span><br> <span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NS</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></span></span><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">R²</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P_FACTOR&nbsp; &nbsp;و&nbsp;&nbsp;R_FACTOR&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">صورت گرفت.</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> پس از انجام واسنجی</span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"> <strong>و&nbsp;</strong></span></span></span><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">اعتبارسنجی مقادیر این ضرایب به ترتیب برای دوره واسنجی&nbsp;برابر&nbsp;58 /0، 60 /0، 81 /0، 87 /0 &nbsp;&nbsp;</span></span></span></strong>&nbsp;<strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">و برای دوره اعتبارسنجی مدل </span></span></span></strong><strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">برابر&nbsp; &nbsp;&nbsp;56 /0، 57 /0، 81 /0 و 89 /0&nbsp;&nbsp;به دست </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">آ</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">مد. بررسی میزان رواناب سالانه نشان داد </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">تغییر کاربری جنگل و مرتع به زمین</span></span></span></strong>&nbsp;&nbsp;<strong><span dir="RTL"><span style="font-family:B Lotus;"><span style="font-size:12.0pt;">بایر از سال&nbsp; &nbsp;1373 تا 1393&nbsp;&nbsp;موجب افزایش رواناب خروجی از مقدار91/ 3 تا 85 /5 مترمکعب بر ثانیه در حوضه شده است.</span></span></span></strong> &nbsp; Today population growth, inaccurate management practices and land degradation processes have caused many watersheds to be severely degraded, leading to increased runoff and sediment. In this study, the aim of the study was to investigate the effect of land use change on surface water fluctuations in the Doiraj watershed. Landsat satellite imagery was used for three periods of 1995, 2006, and 2015, it was found that the major changes occurred with decreasing forest and rangelang&nbsp; levels and increasing land barren. For modeling rainfall-runoff, a SWAT computer model was used. Then, using the SWAT_CUP model, The performance of the model was evaluated using statistics, NS, R2, P_FACTOR and R_FACTOR. After calibration and validation, the values of these coefficients were 0.58, 0.60, 0.81, 0.87 for the calibration period and 0.56, 0.57, 0.81 and 89 for the validation period of the model, respectively was obtained. Annual runoff estimation indicated that changes in forest, pasture and wasteland land use from 1995 to 2015 increased the outflow runoff the basin from 3.91 to 5.85 m3 / s. تغییر کاربری اراضی, رواناب سطحی, دویرج ایلام, مدل‌سازی, سنجش از دور, واسنجی, اعتبارسنجی landuse Change, Surface Runoff, Doiraj of Ilam, Modeling, Remote Sensing, Calibration, Validation 1 11 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-944-1&slc_lang=fa&sid=1 fateme Balouei فاطمه بالویی fateme.baloi1@gmail.com 100319475328460014663 100319475328460014663 No M.Sc. Graduated of Watershed Manengment, Faculty of Natural Resource, Isfahan University of Technology, Iran دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم و مهندسی آبخیز، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران. saeed soltani kopaei سعید سلطانی کوپائی ssoltani@cc.iut.ac.ir 100319475328460014664 100319475328460014664 Yes Associate Professor, Department of Range and Watershed managment, Faculty of Natural Resource, Isfahan University of Technology, Iran. استاد گروه مرتع و آبخیز، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، ایران