fa مقایسه تولید رواناب و رسوب در تیمارهای مختلف کاربری کشاورزی تخصصي Special پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="2">  اندازه‏‏‏‏گیری فرسایش خاک و بررسی عوامل کنترل کننده آن تحت شرایط طبیعی و یا آزمایشگاهی با استفاده از کرت‏های دایمی یا موقتی بسیار مفید می‏باشند. در پژوهش حاضر که در اراضی کشاورزی روستای رسکت در منطقه دودانگه شهرستان ساری به انجام رسید، رواناب و رسوب ناشی از رگبارهای منفرد در مقیاس کرت و تحت سناریوهای مدیریت اراضی مختلف اندازه‏گیری و مقایسه گردید. برای این منظور تعداد 10 کرت به ابعاد 5/12 * 2 متر با 5 تیمار مختلف و 2 تکرار برای هر یک از تیمارهای کشت نواری (گندم و گیاهان علوفه ای)، کشت با شخم روی خط تراز، تراس‏بندی، کشت با شخم در جهت شیب و دامنه شاهد با پوشش خودرو و بدون اعمال شخم در نظر گرفته شد. نتایج 9 رخداد بارش منجر به تولید رواناب و رسوب نشان داد که بیش‏ترین مجموع مقدار رسوب در دوره پژوهش در کرت با شخم در جهت شیب و به مقدار 156 گرم در متر مربع به‏دست آمده است. هم‏چنین کشت روی تراس با میزان رسوب 2/6 گرم در متر مربع کم‏ترین تولید رسوب در دوره پژوهش را به‏همراه داشته است. بیش‏ترین مقدار ضریب رواناب مربوط به تیمار شاهد بدون اعمال شخم (24/21%) و کمترین ضریب رواناب مربوط به تیمار کشت روی تراس (08/7%) بوده است. هم‏چنین نتایج نشان داد که مراحل شخم کرت‏ها، اوایل رشد و تا حدودی در مرحله برداشت محصول، حساس‏ترین مواقع از لحاظ تولید رسوب می‏باشد. </font></font></p> <font face="Times New Roman" size="4"><font face="Times New Roman" size="4"><p align="left">Measurement of soil erosion and its controlling factors can be conducted under field or</p><p align="left">laboratory conditions using permanent or ephemeral experimental plots. Considering a</p><p align="left">study area in Resket village arable lands, in Northern Iran, event based runoff and sediment</p><p align="left">plot data were compared under different land management scenarios. Towards this attempt,</p><p align="left">10 plots having 5 different treatments and 2 replicates were considered. These treatments</p><p align="left">were strip cropping, contour tillage, terracing and top down plowing tillage systems and notillage</p><p align="left">control plot. The results of 9 rainfall events led to runoff generation and sediment</p><p align="left">yield showed that the maximum of sediment yield derived from top down plowing tillage</p><p align="left">of 156 g/m2. So, terrace tillage scenario had minimum rate sediment yield of 6.2 g/m2. The</p><p align="left">maximum and minimum runoff coefficient was also observed in no-tillage plot (%21.24)</p><p align="left">and terracing scenario (%7.08), respectively. It was also found that plowing, crop establishment</p><p>and crop harvesting stages are the most sensitive phases in sediment yield.</p></font></font> تولید رسوب، ضریب رواناب، کرت آزمایشی، مدیریت اراضی کشاورزی، حوزه آبخیز دودانگه و استان مازندان Sediment yield, Runoff coefficient, Experimental plot, Arable land management,Dodangeh Watershed, Mazandaran Province 41 52 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-36&slc_lang=fa&sid=1 Attaollah Kelarestaghi عطاا... کلارستاقی a.kelarestaghi@umz.ac.ir 1003194753284600320 1003194753284600320 Yes Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری hasan ahmadi حسن احمدی 1003194753284600321 1003194753284600321 No University of Tehran دانشگاه تهران abazar Esmali اباذر اسمعلی عوری 1003194753284600322 1003194753284600322 No University of Mohaghegh Ardebili دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل mohammad Jafari محمد جعفری 1003194753284600323 1003194753284600323 No University of Tehran دانشگاه تهران JAMAL Ghodosi جمال قدوسی 1003194753284600324 1003194753284600324 No Soil Conservation and Watershed Management Research Center مرکز تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری