fa شبیه‌سازی و تحلیل ارتباط خشکسالی‌های آبشناختی و اقلیمی با استفاده از مدل‌های احتمالاتی (مطالعه موردی: جلگه بابل) تخصصي Special پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl"><font face="arial,helvetica,sans-serif"><font size="2">  رودخانه­ها به عنوان شریان­های حیاتی اغلب دشت­ها و جلگه­های کشور محسوب می­شوند. بسته به نوع اقلیم حاکم بر مناطق مختلف، این نوع منابع آبی واکنش های مختلفی در مقابل تنش­های محیطی به ویژه خشکسالی نشان می­دهند. رخداد خشکسالی­های آبشناختی نسبت به خشکسالی هواشناسی دارای تقدم و تاخر می­باشند. بر این اساس ارتباط خشکسالی آبشناختی رودخانه بابل رود واقع در جلگه بابل با خشکسالی هواشناسی ایستگاه­های سینوپتیک تاثیرگذار بر روی دبی رودخانه بابل رود (قائمشهر و بابلسر) مورد مطالعه قرار گرفت. در این پژوهش از مدل­های استوکاستیک و احتمالی (زنجیره مارکوف)، تئوری Run ، میانگین متحرک و نمایه SPI استفاده شد و وقوع خشکسالی­ها و ترسالی­های آبشناختی و هواشناسی در طی 10 سال آینده شبیه­سازی شد. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد خشکسالی را ایستگاه قائمشهر به خود اختصاص می­دهد. با استفاده از زنجیره مارکوف مشخص شد بالاترین احتمال ایستا در حالت نرمال با مقدار 633/0 متعلق به رودخانه بابل رود می­باشد. وقوع خشکسالی و ترسالی­های رودخانه بابل رود بیشتر تحت تاثیر خشکسالی­ها و ترسالی­های ایستگاه قائمشهر می باشد، به طوری که این ارتباط با استفاده از آزمون آماری t جفتی در سطح معنی­داری (05/0 p< ) و ضریب همبستگی برابر 576/0 اثبات شد. </font></font></p> <font face="Times New Roman"><p align="left">The rivers account as vital arteries of most plains in Iran. This type of water resources depends on dominant</p><p align="left">climate types of different regions, represents different reaction versus environmental stresses, especially</p><p align="left">hydrological drought. The hydrological and climatological droughts have priority and coming next</p><p align="left">together. Therefore, investigated relationship between hydrological droughts of Babolrood river in Babol</p><p align="left">plain were compared with climatological drought synoptic station affecting the discharge of Babolrood</p><p align="left">river. In this research, stochastic and probability models (Markov chain), Run theory, moving average and</p><p align="left">SPI index were used, so that hydrological and climatological drought and wet year were simulated at 10</p><p align="left">years later. Results represent that Ghaemshahr synoptic station will have the most droughts frequency</p><p align="left">occurred in study period. Using Markov chain showed that the most static probable in normal state belongs</p><p align="left">to Babolrood river with value of 0.633. The occurrence of drought and wet years in Babolrood river are</p><p align="left">more under effect of Ghaemshahr station. This relation was established by using paired sample T test with</p><p>significance level of (p<0.05) and correlation equal to 0.576.</p></font> شبیه‌سازی، خشکسالی آبشناختی، زنجیره مارکوف، تئوری Run، جلگه بابل Simulation, Hydrological Drought, Markov Chain, Run Theory and Babool Plain. 71 74 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-39&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Reza Moradi حمیدرضا مرادی Morady5hr@Yahoo.com 1003194753284600333 1003194753284600333 Yes Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس majid Taei Samiromi مجید طائی سمیرمی 1003194753284600334 1003194753284600334 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس DAVOOD Ghasemian داود قاسمیان 1003194753284600335 1003194753284600335 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس نور JAVAD Chezqhi جواد چزگی 1003194753284600336 1003194753284600336 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس نور reza Bahari رضا بهاری 1003194753284600337 1003194753284600337 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس نور