Iranian Jornal of Watershed Management Science&Engineering

fa ارزیابی و واسنجی روش شماره منحنی (SCS-CN) برای برآورد رواناب در برخی زیرحوضه های ارس در شمال غرب ایران Assessment and Calibration of the Curve Number Method (SCS-CN) for Estimating Runoff in the Aras Sub-basins, North West of Iran تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">شماره منحنی یکی از روشهای رایج برای برآورد رواناب سطحی در حوزه‌های آبخیز است. عدم قطعیت در برآورد رواناب غالباً به‌دلیل پیش فرض آن برای نسبت نگهداشت اولیه است l= 0.2   مطالعه حاضر به‌منظور ارزیابی دقت روش شماره منحنی در برآورد رواناب در برخی از زیرحوضه‌های رود ارس شامل لیوار، کلاله و شکرعلی چای در منطقه نیمهخشک شمال غرب ایران انجام گرفت. مقادیر رواناب بر اساس داده‌های ایستگاه‌های هیدرومتری برای  دوره 30 ساله (از سال 1366 تا 1396) استخراج و با مقادیر برآوردی مدل مقایسه شد. برآورد رواناب برای هر زیرحوضه با استفاده از حداکثر ظرفیت نگهداشت آن (S) انجام شد. بر اساس نتایج، میانگین رواناب سالانه در زیرحوزه‌های لیوار، کلاله و شکر علی چای 4/ 6، 45 /1 و 5/ 9 میلیمتر است. ضریب کارایی روش شماره منحنی در زیرحوزه‌های لیوار، کلاله و شکرعلی چای به‌ترتیب 44/ 0-، 25/ 0- و 27/ 0- درصد بود. کاربرد این روش منجر به بیشبرآوردی در مقادیر کوچک رواناب و کمبرآوردی در مقادیر بزرگ رواناب شد. واسنجی مدل با اصلاح نسبت نگهداشت اولیه به 08/ 0، ضریب کارایی مدل را بهترتیب 95، 96 و 93 درصد بهبود داد. بر این اساس واسنجی مدل برای پیشبینی مطلوب رواناب در زیرحوضه‌های  ارس و حوضه های مشابه  ضروری است.</div> The SCS-curve number is one of the common methods to estimate drirect runoff in the watershed scale. There is often an uncertainty in predicting runoff in many areas due to to the model’s assumption on the initial abstraction ratio (l= 0.20). This study was conducted to evaluate the accuracy of SCS-CN method in estimating runoff in some semi-arid subbasins of the Aras river consits of the Livar, Kalaleh and Shekaralichay in northwest of Iran. Runoff values were obtained from hydrometery stations for a 30-year period from 1987-2017) and compared with the estimated values which were determined using the maximum retention capacity (S). Based on the results, mean annual runoff in the Livar, Kalaleh and Shekaralichay subbasins is is 6.4, 1.45 and 9.5 mm, respectively. The model accuracy of the Livar, Kalaleh and Shekaralichay was -0.44, -0.25 and -0.27 percent, respectively. It showed over-estimations for small runoff values and down-estimation for large values. The model was calibrated usingthe revision of the initial abstraction ratio value (l= 0.08) and the model accuracy improved to 95, 96 and 93 percent, respectively. As a conclution, the calibration of l is essential to acuurate prediction of runoff in the the Aras river and similar basins. رواناب سطحی, مدیریت حوزه آبخیز, منطقه نیمه‌خشک, نسبت نگهداشت اولیه. Surface runoff, Watershed Management, Semi‌-arri region, Initial abstraction ratio, Calibration 22 31 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-124-10&slc_lang=fa&sid=1 Ali Reza Vaezi علی رضا واعظی vaezi.alireza@gmail.com 100319475328460015392 100319475328460015392 Yes Corresponding Author and Proffessor at Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Iran. استاد گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی،دانشگاه زنجان. ایران. Ouldouz Bakhshi Rad اولدوز بخشی راد ouldouz@gmail.com 100319475328460015393 100319475328460015393 No Ph.D Student of Soil Physics and Conservation, Department of Soil Science, Faculty of Agriculture, University of Zanjan and Expert at the General Department of Natural Resources and Watershed Management, East Azerbaijan, Iran. دانشجوی دکتری فیزیک و حفاظت خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان و کارشناس اداره کل منابع‌طبیعی و آبخیزداری آذربایجان‌شرقی، ایران.