fa اثر متقابل جهت دامنه و شدت بارش در رواناب و رسوب بارش های اسیدی تخصصي Special پژوهشي Research <strong>خاک&shy;ها با باران اسیدی آسیب بسیاری می &shy;بینند، باران اسیدی همچنین منجر به حل&shy; شدن بیش از اندازه مواد معدنی و با ارزش غذایی خاک می&shy; گردد که پوشش گیاهی را تضعیف می‌کند. در این پژوهش به منظور تعیین اثر متقابل جهت دامنه و شدت بارش نسبت به بارش &shy;های اسیدی در سازند&shy;های آغاجاری و گچساران، بخشی از حوزه &shy;های آبخیز مرغا و کوه گچ شهرستان ایذه با مساحت 1609 و 1202 هکتار انتخاب گردید. نمونه &shy;برداری میزان رواناب و رسوب در 16 نقطه و با سه بار تکرار در جهت&shy; های شمالی، جنوبی، شرقی و غربی سازندهای آغاجاری و گچساران در شدت&shy; های بارش 1 و 25 /1 میلیمتر در دقیقه و در بارش&shy;های آب مقطر، اسیدیته چهار و پنج با استفاده از دستگاه باران&shy;ساز کامفورست انجام شد. نتایج نشان داد که به&shy;طور کلی، در میزان رواناب و رسوب سازند&shy;های گچساران و آغاجاری در سه غلظت بارش مذکور، بیشترین تاثیر را شدت بارش دارد و همچنین کمترین تاثیر را اثر متقابل شدت بارش و جهت دامنه در میزان رواناب و رسوب بازی می&shy;کند و در سازندهای گچساران و آغاجاری میزان رواناب نسبت به رسوب حساسیت بسیار بیشتری در غلظت&shy; های مختلف بارش نسبت به اثر متقابل جهت دامنه و شدت بارش از خود نشان داد.</strong> Soils are severely damaged by acid rain; acid rain also leads to excessive dissolving of minerals and valuable nutrients in the soil, which weakens vegetation. In this study, in order to determine the interaction effect between the slope aspect and precipitation intensity relative to acid rainfall in the Aghajari and Gachsaran formations, a part of Margha and Kuhe Gach watersheds of Izeh city with an area of 1609 and 1202 hectares were selected. A sampling of runoff and sediment was done in 16 points with three replicates in northern, southern, eastern, and western aspects of Aghajari and Gachsaran formations at different rainfall intensity of 1 and 1.25 mm/min and in distilled water, acidity 4 and 5 using Kamphorst rain simulator. The results showed that in both Gachsaran and Aghajari formations, rainfall intensity has the highest effect on runoff and sediment production in three concentrations of precipitation and also The interaction effect between precipitation intensity and slope aspect plays the least effect on in runoff and sediment production, and in Gachsaran and Aghajari formations, a runoff was much more sensitive to sediment production than the interaction effect between slope aspect and precipitation intensity. آب مقطر, باران اسیدی, سازند آغاجاری, سازند گچساران Distilled water, Acid Rain, Aghajari Formation, Gachsaran Formation 29 38 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-205-3&slc_lang=fa&sid=1 hamzeh Saeediyan حمزه سعیدیان Hamzah.4900@yahoo.com 100319475328460014966 100319475328460014966 Yes Corresponding Author and Assistant Professor, Department of Soil Conservation and Watershed Management Research, Kerman Agricultural and Natural Resource Research Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization, Kerman, Iran. hamzah.4900@yahoo.com, mobile: 09163900827. استادیار پژوهشی بخش تحقیقات حافظت خاک و آبخیزداری، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمان، ایران hamid reza moradi حمید رضا مرادی hrmoradi@modares.ac.ir 100319475328460014967 100319475328460014967 No Associate professor, Department of watershed management engineering, college of natural resource, Tarbiat modares university, Noor, Iran, hrmoradi@modares.ac.ir; hrmoradi1340@yahoo.com ,mobile: 09123875311. دانشیار، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، ایران sadat feiznia سادات فیض نیا sfeiz@ut.ac.ir 100319475328460014968 100319475328460014968 No Professor, Department of Arid and Semi-Arid Regions Rehabilitation, College of Agriculture and Natural Resources, Tehran University, Iran استاد، گروه احیاء مناطق خشک و نیمه خشک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران nader bahramifar نادر بهرامی فر Nbahramifar@yahoo.com 100319475328460014969 100319475328460014969 No Associate Professor, Department of Environment, College of Natural Resources and Marine Sciences, Tarbiat Modares University, Iran. دانشیار، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرّس، ایران.