Iranian Jornal of Watershed Management Science&Engineering

fa تغییرات زمانی اثرات آتش سوزی بر غلظت مواد مغذی محلول و میزان رواناب در حوزه آبخیز دریاچه زریبار Temporal Variations of Fire Effects on Dissolved Nutrient Concentrations and Runoff amount in Zrebar Lake Watershed تخصصي Special پژوهشي Research آتشسوزی باعث اثرات مخربی بر خاک، آب و اجزای اکوسیستم دریاچه ها میشود. هدف این پژوهش بررسی اثرات آتش سوزی بر میزان رواناب و غلظت مواد مغذی محلول حوزه آبخیز دریاچه زریبار بین سال های 1393 و 1396 و شرایط بازگشت مناطق سوخته به حالت طبیعی در کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت است. نتایج نشان داد که در سال چهارم پس از آتشسوزی میزان رواناب و غلظتهای کلسیم و آمونیوم محلول در مناطق سوخته نسبت به مناطق طبیعی به ترتیب 47، 9/ 5 و 8/ 22 درصد افزایش معنیدار دارد که بیان‌گر عدم بازگشت شرایط به حالت طبیعی است. غلظت های فسفر کل و نیترات محلول در سال سوم پس از آتش‌سوزی به ترتیب افزایش های غیرمعنیدار 3/ 6 و 9/ 4 درصدی را نشان داد که بیان گر بازگشت شرایط به حالت طبیعی است. غلظت پتاسیم و نیتروژن کل محلول در سال چهارم پس از آتش‌سوزی در مناطق سوخته نسبت به مناطق طبیعی به ترتیب 5/ 1 و 14/ 1 درصد افزایش غیرمعنیدار یافته که نشان از بازگشت شرایط به حالت طبیعی در سال چهارم پس از آتش‌سوزی است. به طور کلی، می توان نتیجه گرفت که حتی در بلندمدت، برخی از اثرات مخرب آتش سوزی بر کمیت و کیفیت آب حوزه آبخیز دریاچه زریبار باقی خواهد ماند. Fire causes destructive effects on soil, water and components of wetland ecosystems. The aim of this study was to investigate the effects of fire on runoff amount and nutrient concentration of Zrebar Lake watershed between 2014 and 2017 and the return of burned areas to their natural conditions in the short, medium and long term. The results showed that in the fourth year after the fire, the amount of runoff and concentrations of dissolved calcium and ammonium in the burned areas compared to normal increased by 47, 5.9 and 23.5 percent, respectively, indicating that the conditions has not return to normal. Concentrations of dissolved total phosphorus and nitrate in the third year after the fire showed insignificant increases of 6.3 and 4.2 percent, respectively, indicating a return to normal conditions. The concentration of dissolved potassium and total nitrogen in the fourth year after the fire in the burned areas compared to the natural areas increased by 1.5 and 1.4 percent, respectively, which indicates a return to normal in the fourth year after the fire.  In general, it can be concluded that even in the long term, some of the destructive effects of the fire on water quantity and quality of the Zrebar Lake watershed will remain. آتش سوزی, دریاچه زریبار, رواناب, شبیه ساز باران, مواد مغذی محلول. Fire, Rainfall simulator, Runoff, Dissolved nutrients, Zrebar Lake. 1 11 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1175-1&slc_lang=fa&sid=1 Iraj Alli ایرج عالی alli513@yahoo.com 100319475328460014364 100319475328460014364 No University of Kurdistan, Iran گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. Shirko Ebrahimi Mohammadi شیرکو ابراهیمی محمدی shirkoebrahimi@uok.ac.ir 100319475328460014365 100319475328460014365 Yes University of Kurdistan, Iran استادیار، گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، ایران Masoud Davari مسعود داوری m.davari@uok.ac.ir 100319475328460014366 100319475328460014366 No University of Kurdistan, Iran گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.