fa شناسائی و پهنه بندی رژیم های بارشی استان کردستان با استفاده از تحلیل خوشه ای تخصصي Special پژوهشي Research <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="line-height: 12pt direction: rtl unicode-bidi: embed"><b><span lang="FA" style="font-family: 'B Lotus'"><!--stripped--> <!--stripped--></span></b></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="line-height: 12pt direction: rtl unicode-bidi: embed"><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'">در بررسی های اقلیمی هرچند که میزان کلی بارش در تعیین شرایط آب و هوائی و در نهایت اکولوژیکی عامل مهمی به شمار می آید، لیکن توزیع فصلی آن و به عبارت دقیق تر تطابق آن با نیازهای محیطی به ویژه کشاورزی دارای اهمیت فراوانی است. در این پژوهش هدف آن است که در یک مقیاس استانی ابتدا رژیم های بارشی هر محل در استان کردستان شناسائی و آنگاه</span></b><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span><b><span lang="FA" dir="ltr" style="font-size: 11pt"><span dir="ltr"></span><span dir="ltr"></span> </span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'">از راه مقایسه رژیم های بارشی، گونه های اصلی را یافته و قلمرو هر یک از آنها را بر روی یک نقشه پهنه بندی کنیم. لذا از داده های ماهانه 83 ایستگاه سینوپتیک، اقلیم شناسی و بارانسنجی برای یک دوره 30 ساله (1387 - 1358) بهره گرفته شد. نقص اماری ایستگاه ها نسبت به 30 سال بر اساس مدل رگرسیونی با هماهنگ ترین ایستگاه تکمیل شد.  <o:p /></span></b></p> <p class="MsoNormal" dir="rtl" style="line-height: 12pt direction: rtl unicode-bidi: embed"><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'">برای انجام این پهنه بندی ابتدا بارش ماهانه هر کدام از ایستگاه ها به کل بارش همان سال تقسیم شد تا بارش نسبی هر ماه برای ایستگاه ها بدست آید.</span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'"> </span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'">در ادامه از روش تحلیل خوشه ای با روش ادغام وارد جهت پهنه بندی رژیم های بارشی استان کردستان بهره برده شد. بر اساس این روش دو رژیم بارشی متفاوت با عناوین رژیم بارشی زمستانه و رژیم بارشی زمستانه </span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt">–</span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'"> بهاره قابل تفکیک است. به گونه ائی که رژیم بارشی زمستانه در غرب استان و رژیم بارش زمستانه-بهاره در مرکز و شرق استان حاکمیت دارد. رژیم زمستانه رژیمی است که نزدیک به 44 درصد کل بارش سالانه آن در فصل زمستان ریزش می کند. بعد از آن به ترتیب دو فصل پائیز و بهار هر کدام با 28 و 27 درصد کل بارش سالانه در ردیف های بعدی قرار می گیرند. در رژیم بارش زمستانه </span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt">–</span></b><b><span lang="FA" style="font-size: 11pt font-family: 'B Lotus'"> بهاره، بیشتر بارش تقریباً به طور مساوی و با کمی اختلاف در حدود 2 درصد در دو فصل زمستان و بهار می بارد، به طوریکه بارش فصل زمستان و بهار، حدود 36 و 34  درصد کل بارش سالانه است. بعد از آن فصل پائیز است که 28 درصد کل بارش های دریافتی سالانه این پهنه را به خود اختصاص داده است<o:p /></span></b></p> <p class="MsoNormal" style="line-height: 12pt">In climatic studies, although the total amount of precipitation is an important factor for determining weather conditions and, finally, ecology, its seasonal distribution and, in other words, compliance with environmental needs, especially in agriculture, is significant, too. In this research, first, the aim was to recognize precipitation regimes at the province scale for each location in Kurdistan province then the precipitation regimes were compared and, the basis type and classification of each were found on the map.<span dir="rtl"></span><span dir="rtl"></span><span dir="rtl"><span dir="rtl"></span><span dir="rtl"></span> <span lang="FA"><o:p /></span></span></p> <p class="MsoNormal" style="line-height: 12pt">Therefore, 83 synoptic, climatology and rain gauge stations data were used in this study for a period of 30 years (1978-2007). The statistical problem of stations was completed using the regression model relative to 30 years in the most homogenous station.<o:p /></p> <p class="MsoNormal" style="line-height: 12pt">To perform of this classification, first, monthly precipitation of each station was divided by the total precipitation for the same year in order to obtain relative precipitation in each month for the stations. After that, cluster analysis was used along with Ward technique and the classification of the precipitation regimes of the province was prepared. Based on this method, there were two different regimes of precipitation, namely winter and winter – spring precipitations, which were separately illustrated the winter precipitation in west and the winter-spring precipitation in the center of Kurdistan province were dominate. The winter regimes contained 44% of annual total precipitation, which related to the winter season. After that, autumn and spring precipitations had 28% and, 27% annual total precipitation, respectively. In the winter-spring regime, more amount of precipitation occurs approximately equally or with a little difference of about 2% in winter and autumn, so that the winter and spring seasonal precipitation came up to about 36% and, 34% of annual total precipitation, respectively. After that, autumn season had 28% of annual total precipitation of this area. <o:p /></p> : استان کردستان- تحلیل خوشه ای- روش ادغام وارد- رژیم بارشی- پهنه بندی Kurdistan, Cluster analysis, Ward technique, Precipitation ward, Zoning 61 64 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-1-194&slc_lang=fa&sid=1