fa اثر قدرت تفکیک مکانی مدل رقومی ارتفاعی (DEM) بر شناسایی خصوصیات فیزیوگرافی حوضه(مطالعه موردی حوزه آبخیز شهر چای) تخصصي Special پژوهشي Research <strong>با توسعه و پیشرفت امکانات و ابزار سسیتم</strong><strong>&shy;</strong><strong>های اطلاعات جغرافیایی در سال</strong><strong><span dir="LTR">&shy;</span></strong><strong>های اخیر</strong><strong> ، مدل&shy;سازی و شبیه &shy;سازی نیز به‌تبع آن گسترش‌یافته است</strong><strong><span dir="LTR">.</span></strong><strong> دسترسی به نقشه &shy;های پایه و دقیق، اساس تعیین اندازه سلولی و تهیه مدل رقومی هیدرولوژیک حوضه می&shy;باشد. رفع خطاها و به حداقل رسانی عوامل نا اطمینانی مدل رقومی ارتفاع نقش اساسی را در این میان بازی می&shy; کند. هدف از مطالعه حاضر تهیه و تولید لایه های </strong><strong><span dir="LTR">GIS</span></strong><strong> برای حوضه رودخانه شهرچای واقع در استان آذربایجان غربی از روی نقشه &shy;های پایه و استاندارد قابل‌دسترس کشور و تعیین دقت آن‌ها است. در این تحقیق پارامترهای فیزیوگرافی حوزه آبخیز شهرچای و همچنین برخی نمودارهای هیپسومتری، برای حوضه در محیط </strong><strong><span dir="LTR">GIS</span></strong><strong> برآورد و رسم شد. نتایج نشان داد که با افزایش اندازه سلولی، متوسط، حداکثر و انحراف معیار شیب کاسته شده است. مقادیر حداکثر شیب به‌شدت متأثر از اندازه سلولی می&shy;باشند. ولی متوسط و انحراف معیار تغییر چندانی را نشان ندادند. برای محاسبه شیب، در مقیاس 1:25000، اندازه سلولی15 متر و در مقیاس 1:50000، اندازه سلولی40متر و در مقیاس 1:250000، اندازه سلولی90 متر مناسب تشخیص داده شد.با محاسبه شیب متوسط واقعی پروفیل رودخانه و مقایسه آن با شیب&shy; های حاصل از هراندازه سلولی و هر مقیاس، </strong><strong>این نتیجه حاصل شد</strong><strong> که برای رسم پروفیل طولی رودخانه در مقیاس 1:25000، اندازه سلولی 15 متر مناسب می&shy;باشد. درصد خطای گودال‌ها و چاله &shy;ها در مقیاس 1:25000، تا اندازه سلولی 15 متر، با شیب کم و از 15 متر به بعد با شیب بیشتری افزایش‌یافته است.</strong> In recent years with developing geographic information systems tools, modeling and simulating methods has been developed quickly. Availability of accurate base maps is the basis of the cell sizes determination and preparing digital hydrologic models. Removing errors and minimizing of uncertainty factors in the digital models play the main role in improving the accuracy of the maps. The main purpose of this research is to produce GIS layers for Shaharchi river basin located in West Azerbaijan, according to the base maps of Iran and evaluating the accuracy of these maps. Physiographic parameters and hypsometric charts of the Shaharchai basin were estimated and drawn. Results showed that with increasing cell sizes, average, maximum and standard deviation of the slope decreased. The maximum slope is more dependent on cell sizes than the average and standard deviation. To calculate the watershed slope, at a scale of 1: 25000, a cell size of 15 meters and a scale of 1: 50000, a cell size of 40 meters and a scale of 1: 250,000, 90-meter cell size were distinguished as optimized cell sizes. After calculating the actual average slope of river profile and comparing with the slope amounts of each cell sizes and map scales it is concluded that for preparing river profiles the best cell size is 15 meters for 1:25000 map scale. The percent error of pits in the scale of 1:25000, increased slowly in the cell sizes smaller than 15 meters.<br> <br> &nbsp; مدل رقومی ارتفاعی , اندازه سلولی, پروفیل, شیب حوضه, سیستم اطلاعات جغرافیایی. DEM , Cell size, river Profile,Watershed Slope, GIS 12 22 http://jwmsei.ir/browse.php?a_code=A-10-671-1&slc_lang=fa&sid=1 Behzad Hessari بهزاد حصاری b_hessari@yahoo.com 100319475328460011503 100319475328460011503 Yes Urmia University دانشگاه ارومیه Omid Bonabi امید بنابی bonabi_om@yahoo.com 100319475328460011504 100319475328460011504 No اداره کل حفاظت محیط زیست ارومیه ISSA Jahangir عیسی issajahangir@yahoo.com issajahangir@yahoo.com 100319475328460011505 100319475328460011505 No Urmia University دانشگاه ارومیه